Klimaat & Energie
Klimaatverandering en de energietransitie hebben steeds meer invloed op het dagelijks leven van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. We krijgen steeds vaker te maken met warmere periodes, hevigere regenval en langere droge perioden. Dit leidt niet alleen tot stijgende kosten voor bijvoorbeeld rioolbeheer, groenonderhoud en infrastructuur, maar vraagt ook om aanpassingen in de leefomgeving.
Hiernaast laten de geopolitieke spanningen op het wereldtoneel zien hoe onzeker energieprijzen kunnen zijn. Minder afhankelijkheid van aardgas en slimmer omgaan met energie kunnen daarom bijdragen aan meer grip op woonlasten en financiële zekerheid voor inwoners. Tegelijk vraagt dit om een energie- en warmtesysteem dat deze ontwikkeling mogelijk maakt. De warmtetransitie en de uitdagingen op het elektriciteitsnet zijn daarom onlosmakelijk met elkaar verbonden. De overgang naar een robuust en duurzaam energiesysteem is nodig en vraagt steeds meer van inwoners, bedrijven en overheden.
Voor Nissewaard komt daar een extra uitdaging bij. Als voormalige groeikern werken we aan een grote vervangingsopgave en bouwen we aan een toekomstbestendige gemeente. Woningbouw, economie, leefbaarheid, klimaat en energie hangen steeds vaker met elkaar samen. Keuzes die we vandaag maken hebben invloed op hoe onze gemeente er over tien, twintig of dertig jaar uitziet.
Wij kiezen voor een aanpak die haalbaar en uitvoerbaar blijft voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. We helpen waar dat kan, stimuleren waar nodig en houden oog voor betaalbaarheid. We lopen niet voorop om het vooroplopen, maar blijven niet achter waar ontwikkelingen nodig zijn voor de toekomst van Nissewaard.
Veel vraagstukken kunnen we niet alleen oplossen. De schaal en samenhang van deze opgaven vragen om blijvende regionale samenwerking, zodat we kennis, capaciteit en uitvoering kunnen bundelen. We werken samen met inwoners, ondernemers, woningcorporaties, maatschappelijke organisaties, netbeheerders, onderwijsinstellingen, regio, provincie en Rijk. Nieuwe taken en verantwoordelijkheden moeten daarbij wel passen bij beschikbare middelen en uitvoerbaarheid voor gemeenten.
6.1 Netcongestie en energiesysteem
De druk op het elektriciteitsnet neemt toe. Door woningbouw, verduurzaming en economische ontwikkeling groeit de vraag naar energie snel. Er liggen momenteel te weinig kabels in de grond om al deze elektriciteit op de juiste momenten te transporteren. Deze netcongestie raakt inwoners, ondernemers en de ontwikkeling van onze gemeente.
Een betrouwbaar energiesysteem is onderdeel van ons dagelijks leven. We staan daar vaak niet bij stil, totdat het tijdelijk niet beschikbaar is. Stroom hebben we nodig om prettig te kunnen wonen, werken en leven. Beperkingen op het elektriciteitsnet raken inwoners daardoor direct. Tegelijk vraagt de toekomst dat we bewuster omgaan met energie en slimmer omgaan met de beschikbare capaciteit.
Voor Nissewaard heeft de beperkte ruimte op het elektriciteitsnet grote gevolgen. Het kan de woningbouwopgave, economische ontwikkeling en vernieuwing van onze gemeente vertragen. In het licht van onze uitdagingen als New Town, waaronder de vervangingsopgave, is dit een extra uitdaging. Wanneer ontwikkelingen vertragen of stilvallen raakt dit inwoners, ondernemers en de toekomst van Nissewaard.
Wij willen niet dat netcongestie de ontwikkeling van Nissewaard onnodig belemmert. We benutten de mogelijkheden die er lokaal zijn en werken samen met partijen zoals Stedin, woningcorporaties en ondernemers aan oplossingen en een slimmer gebruik van de beschikbare capaciteit. Daarbij zetten we de aanpak voor zon op daken voort, passend binnen de mogelijkheden van het energiesysteem en gericht op slim lokaal gebruik van opgewekte energie. Ook blijven we richting provincie en Rijk de urgentie benadrukken van de gevolgen van netcongestie voor inwoners, ondernemers, woningbouw en de ontwikkeling van onze gemeente. Voor een gemeente met een grote woningbouw-, vervangings- en New Town-opgave mag onvoldoende netcapaciteit geen extra rem vormen op de toekomst.
Dit gaan we doen:
- We blijven nauw samenwerken met netbeheerders om de impact van netcongestie op inwoners, ondernemers en gebiedsontwikkelingen zoveel mogelijk te beperken;
- We maken een visie op het energiesysteem van 2050 voor Nissewaard en werken aan een route om naar dit toekomstbeeld toe te groeien;
- We bieden ruimte aan energieontwikkelingen in de energie-infrastructuur, zoals de Delta Rhine Corridor en elektriciteitsstations, met behoud van regie op de ruimtelijke ontwikkeling van Nissewaard;
- We blijven actief deelnemen aan regionale samenwerkingsverbanden rondom de grote toekomstgerichte transitieopgaven, zodat we kennis, capaciteit en uitvoering kunnen bundelen.
6.2Warmtetransitie
In 2050 hebben we geen aardgas meer om onze woningen en andere gebouwen te verwarmen. We moeten ons daarom voorbereiden op een andere warmtevoorziening. We zijn hier al mee begonnen, zodat iedereen deze overstap op het eigen tempo kan maken en er niemand in de kou komt te staan. Allereerst doen we dat door te isoleren. Een goed geïsoleerde woning zorgt niet alleen voor minder energieverbruik, maar tevens voor meer wooncomfort en lagere kosten en is klaar voor de energietransitie.
Daarnaast willen we inwoners en andere gebruikers duidelijkheid geven over de beoogde warmteoplossing per buurt. Dit doen we door in 2027 een warmteprogramma vast te stellen. In onze wijkaanpak aardgasvrij onderzoeken we per wijk en kern hoe de beoogde warmteoplossing passend en haalbaar te maken is. We kijken hierbij nadrukkelijk naar ervaringen van andere gemeenten, werken regionaal samen en houden oog voor betaalbaarheid en uitvoerbaarheid. We houden rekening met verschillen tussen buurten en wijken en de samenhang met onze vervangingsopgave en New Town-aanpak.
Uit eerdere onderzoeken lijkt een warmtenet voor bepaalde wijken de meest logische warmteoplossing. We onderzoeken hoe we dit haalbaar en betaalbaar kunnen maken. Verder behouden we succesvolle hulpmiddelen zoals de duurzaamheidslening en het energieloket, en benutten we beschikbare middelen om woningen en gebouwen toekomstbestendiger te maken.
6.2.1 Klimaatadaptatie
Om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen houden we bij nieuwe ontwikkelingen en investeringen in de openbare ruimte rekening met de risico’s van wateroverlast, droogte, hitte en overstromingen. Daarnaast zorgen we voor schokbestendige bestaande wijken bij planvorming, herstructureringen en integrale gebiedsontwikkeling. Denk aan meer ruimte voor groen en water, het beperken van wateroverlast, het verminderen van hittestress en maatregelen die bijdragen aan een prettige, gezonde en biodiverse leefomgeving. Juist in wijken waar opgaven samenkomen en de leefbaarheid onder druk staat, kan klimaatadaptatie bijdragen aan een betere balans en een toekomstbestendige inrichting van buurten en wijken.
Klimaatadaptatie is niet alleen een verantwoordelijkheid van de gemeente. Inwoners, woningcorporaties, bedrijven en andere partners spelen hier eveneens een rol in. We vinden het belangrijk dat inwoners en gebouweigenaren zich bewust zijn van klimaatrisico’s en van wat zij zelf kunnen doen om woningen en leefomgeving beter voor te bereiden op extremere weersomstandigheden. Binnen onze aanpak werken we samen met partners aan een gemeente die beter voorbereid is op veranderingen in het klimaat. Bestaande initiatieven en samenwerking met andere overheden bouwen we verder uit en nieuwe inzichten en ervaringen nemen we mee in onze aanpak. Hiermee maken we buurten en wijken beter voorbereid op de uitdagingen van de toekomst.
6.2.2 Circulair en bewust omgaan met grondstoffen
Slim omgaan met grondstoffen wordt steeds relevanter. Hergebruik en circulair werken helpen verspilling tegen te gaan en dragen bij aan een duurzame leefomgeving. Circulariteit vraagt om bewustwording en kennis. Juist jonge generaties groeien op in een wereld waarin zorgvuldig omgaan met grondstoffen steeds vanzelfsprekender wordt. Samen met onderwijs, ondernemers en maatschappelijke partners willen we bijdragen aan bewustwording, kennisontwikkeling en vaardigheden die passen bij de economie en arbeidsmarkt van de toekomst. We bouwen voort op bestaande initiatieven en versterken de aandacht voor circulariteit binnen projecten, aanbestedingen en gebiedsontwikkelingen, passend bij de schaal en mogelijkheden van Nissewaard.
6.2.3 Windmolendossier
Omdat de vorige raad in 2024 heeft besloten om geen Verklaring van Geen Bedenkingen af te geven kon het vorige college niet anders dan besluiten om geen vergunning af te geven aan HVC voor de bouw van vijf windmolens op de Brielse Maasdijk. Tegen dit besluit is beroep aangetekend door onder andere de Provincie en HVC. Wij kiezen ervoor om de behandeling door de Raad van State af te wachten. Als dit onverhoopt leidt tot een uitspraak van de rechter die de realisatie van vijf windmolens mogelijk maakt, dan voldoet Nissewaard ruimschoots aan de in het verleden gemaakte afspraken met de Provincie. Nieuwe zoekgebieden voor windenenergie zoals bij de Beerenplaat of de Zuidlandse Polder zijn daarmee onbespreekbaar.
Dit gaan we doen:
- We helpen particuliere eigenaren van een woning met het isoleren van hun woning door een isolatie-aanpak
- We creëren duidelijkheid over de beoogde warmteoplossing per wijk en kern door in 2027 een warmteprogramma vast te stellen;
- We onderzoeken per wijk en kern hoe we de beoogde warmteoplossing haalbaar en betaalbaar kunnen maken met de wijkaanpak aardgasvrij;
- We ondersteunen inwoners bij het verduurzamen van de woning door middel van de duurzaamheidslening, het energieloket en de energiecoaches.
- We onderzoeken hoe we een warmtenet voor bepaalde wijken haalbaar en betaalbaar kunnen maken.
- We blijven inwoners stimuleren en faciliteren om tuinen verder te vergroenen.
- Klimaatadaptatie blijft een vast onderdeel van het omgevingsbeleid en gebieds-ontwikkelingen.
- We blijven werken aan klimaatbestendige en schokbestendige wijken, met De Akkers als focusgebied in deze periode.
- We versterken de samenwerking met onderwijsinstellingen, ondernemers en maatschappelijke partners om kennis en bewustwording rondom circulariteit verder te vergroten.
- We bouwen voort op bestaande initiatieven en versterken de aandacht voor circulariteit binnen projecten, aanbestedingen en gebiedsontwikkelingen, passend bij de schaal en mogelijkheden van Nissewaard.
- Wij kiezen ervoor om de behandeling door de Raad van State af te wachten.
- Wij houden Nissewaard vrij van verdere zoekgebieden voor windenergie, in het bijzonder de Beerenplaat en Zuidlandse Polder.