1. Aanbiedingsbrief

Voor u ligt de perspectiefnota 2026-2029. De vorige perspectiefnota begonnen we met de mededeling dat het komen tot de perspectiefnota anders verliep anders dan de voorgaande jaren vanwege de toenemende onzekerheid over onze gemeentefinanciën gedurende het proces. Dit lijkt een jaar later een constante geworden. Het onvoorspelbare Rijksbeleid heeft ook dit jaar het proces om te komen tot de perspectiefnota 2026 weer anders laten verlopen.

Anders dan vorig jaar, met een iets betere afloop dit keer. Daar waar we vorig jaar werden geconfronteerd met een negatief saldo vanaf 2025, heeft dit jaar de Voorjaarsnota van het Rijk ons enige verlichting kunnen geven, waardoor we de begroting 2026 sluitend lijken te kunnen presenteren. De lobby vanuit de VNG heeft dus zijn vruchten afgeworpen, maar ondanks de voorzichtig optimistische uitkomst, zijn we er nog niet. De Voorjaarsnota geeft geen structurele oplossing, maar slechts verlichting tot en met het jaar 2027. Hierdoor lijkt het ravijnjaar te zijn opgeschoven en zien we vanaf 2028 het tekort helaas weer fors oplopen.

De financiële vooruitzichten met ingang van 2025 waren de reden dat de gemeenteraad afgelopen jaar een omvangrijk pakket met bezuinigingsmaatregelen heeft moeten vaststellen. Na het doorlopen van een zorgvuldig proces zijn inkomsten en uitgaven weer in evenwicht gebracht. Dit vroeg om scherpe keuzes en het college waardeert de constructieve opstelling van de raad in dit hele proces. Wat het college betreft vormt dit nieuwe perspectief op dit moment echter geen aanleiding om opnieuw een omvangrijk bezuinigingstraject op te starten. Het college wil voorkomen dat er nu besluiten worden genomen over 2028 en verder die – achteraf gezien – wellicht niet nodig waren. Mocht dat wel noodzakelijk zijn dan is dat iets waarover in de nieuwe bestuursperiode een weloverwogen afweging gemaakt kan worden.

Het nieuwe perspectief geeft echter ook geen aanleiding om het eerder vastgestelde maatregelenpakket met bezuinigingen te herzien. Op de korte termijn staat de financiële positie van de gemeente er goed voor, maar de voorwaarde is wel dat we de bezuinigingen realiseren. Daarnaast is het Rijksbeleid nog te onzeker. We zien dat het financieel perspectief onder druk zal blijven staan in verband met de nieuwe financieringssystematiek van het gemeentefonds. De stijging van het loon- prijspeil en de volumeontwikkelingen liggen namelijk hoger dan de compensatie die het Rijk hiervoor beschikbaar stelt binnen het gemeentefonds. Het zal voor gemeenten ieder jaar een klein beetje moeilijker worden om het voorzieningenniveau te handhaven op het huidige niveau. En ondertussen is de Rijksbijdrage op belangrijke opgaven zoals jeugdzorg al jaren te laag en wordt het takenpakket waar we als gemeenten voor staan veelzijdiger, ingewikkelder en groter. Nieuwe wetten en wettelijke taken hebben gevolg op ons werk.

De samenleving om ons heen verandert in rap temp en dat brengt uitdagingen met zich mee. We hebben een opgave in de toekomstige leefomgeving met het bouwen van huizen, maar ook één in de bestaande gemeente met aandacht voor bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid en toekomstbestendigheid. Nissewaard staat voor een aantal grote uitdagingen, te denken valt aan de New Town problematiek, zoals een snel dalende sociaal economische ontwikkeling, achterblijvende woon aantrekkelijkheid en toenemende problematiek op het gebied van leefbaarheid en veiligheid in de oudste wijken, die nu massaal hun houdbaarheidsdatum bereiken en staan voor een stevige vervangingsopgave. Daar kunnen we en willen we niet van weglopen. En daarin moeten we dus blijven investeren!

In het laatste jaar van deze bestuursperiode willen we dan ook de ingezette koers met kracht voortzetten. We blijven samen met u, onze inwoners en ondernemers, bouwen aan onze mooie gemeente: een aantrekkelijke, vitale, toekomstbestendige woon – en werkgemeente in 2040.

Deze perspectiefnota laat zien dat Nissewaard ook in financieel uitdagende tijden blijft investeren in zaken die voor onze inwoners en ondernemers belangrijk zijn. We maken af waarmee we begonnen zijn. Het college wil lopende projecten afronden en gemaakte afspraken nakomen. De plannen in de Perspectiefnota 2026-2029 sluiten aan bij het coalitieakkoord. Tegelijkertijd blijft er ruimte om nieuwe kansen te benutten als die zich voordoen. Veel van de ambities uit het coalitieakkoord vragen om een blijvende inzet en in het laatste jaar van deze bestuursperiode zal het college zich met veel energie daarvoor blijven inzetten: de handen uit de mouwen en de schouders eronder!

Ook in 2026 breiden we onze digitale dienstverlening verder uit. Het uitgangspunt is dat deze aansluit bij de behoeften en verwachtingen van onze inwoners en ondernemers.  We blijven ondersteunen als het digitaal niet lukt of wanneer de (digitale) informatie niet aansluit op de vraag of behoefte. Daarbij zorgen we voor passende alternatieven en begeleiding, zodat iedereen mee kan blijven doen.

We continueren de doorontwikkeling van de vijf pijlers van de visie op Dienstverlening:

• onze dienstverlening draait om mensen;
• digitaal waar het kan;
• met ons is het eenvoudig zaken doen;
• onze dienstverlening is snel en goed;
• we werken als één organisatie.

De beschikbaarheid van digitale producten biedt inwoners en ondernemers de mogelijkheid om 24/7 zaken met ons te doen. Dit draagt ook bij aan de efficiëntie van onze organisatie en de vermindering van administratieve lasten.

De verbetering van de digitale toegankelijkheid en begrijpelijkheid heeft continue de aandacht. We streven ernaar om zoveel mogelijk websites van de gemeente te laten voldoen aan de wettelijke toegankelijkheidseisen. Hiermee borgen we de toegankelijkheid voor alle inwoners. Begrijpelijke taal op B1-niveau wordt steeds meer de standaard, zodat informatie voor zoveel mogelijk inwoners toegankelijk is.

Op woensdag 18 maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor de organisatie van de verkiezingen. We zorgen ervoor dat dit proces zorgvuldig en efficiënt wordt ingericht. In de aanloop naar de verkiezingen worden diverse voorbereidingen getroffen, zoals het selecteren van geschikte stemlocaties, het benoemen en trainen van stembureauleden, het opstellen van de kiezerslijsten en het verzorgen van de logistiek rond stemmaterialen. Zo wordt ervoor gezorgd dat inwoners op een toegankelijke en betrouwbare manier hun stem kunnen uitbrengen.

De gemeente ontwikkelt zich tot een Flexibele, Integrale en Toekomstgerichte (FITte) organisatie. Dat is nodig, want de maatschappelijke opgaven waarvoor we staan – zoals het verbeteren van de leefbaarheid in wijken en kernen, het aanpakken van de woningnood en de energietransitie – vragen om een wendbare en slagvaardige organisatie. Tegelijkertijd moeten we met minder financiële middelen onze dienstverlening op peil houden.
Om dit mogelijk te maken, werken we steeds meer procesgericht binnen de gemeentelijke organisatie. Dit helpt ons om efficiënter en slimmer samen te werken en betere resultaten te behalen voor onze inwoners. We kijken kritisch naar hoe we het werk organiseren, zoeken naar kansen om taken anders of gezamenlijk uit te voeren. Daarnaast zetten we in op scherp inkoop- en contractmanagement, zodat we kostenstijgingen waar mogelijk kunnen opvangen binnen bestaande afspraken.
In deze uitdagende tijd biedt procesgericht werken ons de mogelijkheid om niet alleen kosten te besparen, maar ook om de kwaliteit van onze dienstverlening duurzaam te verbeteren.

Participatie is een essentieel onderdeel van goed openbaar bestuur. Van gemeenten wordt verwacht dat zij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties actief betrekken bij het ontwikkelen van beleid en plannen die invloed hebben op hun leefomgeving. Dit is niet alleen een wettelijke plicht, maar ook een kans om beter aan te sluiten bij wat er leeft in de samenleving.

In de Omgevingswet speelt participatie een centrale rol. De omgevingsvisie – het strategische document waarin de gemeente haar langetermijnambities voor de fysieke leefomgeving vastlegt – vormt daarbij een belangrijk vertrekpunt. Het opstellen en uitvoeren van deze visie vereist nauwe samenwerking met de omgeving. De gemeente moet dus tijdig en op een passende manier het gesprek aangaan met belanghebbenden.

Als gemeente nemen wij deze taak serieus. We zetten in op transparantie, luisteren actief naar ideeën en zorgen voor heldere terugkoppeling over hoe input is verwerkt. Dat vraagt om goede communicatie, het creëren van toegankelijke participatiemomenten en een organisatiecultuur waarin ruimte is voor dialoog. Zo bouwen we samen aan een toekomstbestendige leefomgeving waarin iedereen zich gehoord voelt. Participatie krijgt dan ook een grotere rol binnen communicatie.

Ook komend jaar organiseren we als gemeente weer een aantal vaste, geliefde evenementen. Denk aan het Spijkenisse Festival, het Vliegerfestival, Beleef Bernisse, de intocht van Sinterklaas en Koningsdag. Deze evenementen zijn traditiegetrouw druk bezocht en worden door veel inwoners gewaardeerd. We merken dat de organisatie van evenementen steeds kostbaarder wordt. Door strengere regelgeving, hogere veiligheids- en duurzaamheideisen en stijgende algemene kosten, vraagt het meer inzet en middelen dan voorheen om deze evenementen mogelijk te maken.
Toch vinden we het als gemeente belangrijk dat er evenementen zijn die ontmoeting, ontspanning en verbondenheid in de samenleving stimuleren. Daarom blijven we ons inzetten om deze activiteiten te organiseren. Evenementen brengen mensen bij elkaar – en dat is onmisbaar voor een levendige en betrokken gemeenschap.

De aanpak van jeugdoverlast en het voorkomen van jeugdcriminaliteit blijft voor ons een hoge prioriteit. Om dit effectief aan te pakken, is een nauwe samenwerking tussen het team Openbare Orde en Veiligheid, de jeugdboa’s en de politie van groot belang. Ook komend jaar blijft dit een belangrijk aandachtspunt.

Binnen het programma Zorg en Veiligheid wordt de thematafel Jeugd en Veiligheid verder uitgewerkt. De komende jaren richten we ons op gerichte interventies, gebaseerd op het landelijk kwaliteitskader Effectieve Jeugdinterventies voor Preventie van Jeugdcriminaliteit en/of de richtlijnen van het Nederlands Jeugdinstituut.

Daarnaast wordt ook het bredere thema Zorg en Veiligheid verder vormgegeven. Na de ontwikkeling van het beleids- en handelingskader, waarin missie, visie en strategische doelstellingen zijn vastgelegd, worden nu ook de onderliggende werkprocessen uitgewerkt en geborgd.
Op uitvoerend niveau blijven we sturen op het versterken van samenwerking, zowel intern als met externe partners. Dit doen we via de verschillende thematafels en de regietafel Zorg en Veiligheid.

De huidige aanpak van ondermijning richt zich op bewustwording bij inwoners, bedrijven en woningbouwcorporaties. Gezamenlijk wordt ingezet op de aanpak en het voorkomen van ondermijnende criminaliteit, waarbij – waar mogelijk – bestuurlijke maatregelen aanvullend op het strafrechtelijk traject worden ingezet. Voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit is het uitvoeringsprogramma leidend. In 2026 wordt een deel van het budget ondermijning bezuinigd. Bij het opstellen van de PPN is het rekenkameronderzoek naar de aanpak van ondermijning nog niet bekend. Het is onbekend of daar aanbevelingen in zitten die vragen om beleidswijziging. Bij het opstellen van de definitieve begroting wordt dat eventueel meegenomen. 

Nissewaard neemt deel aan de regionale werkgroep die zich richt op de aanpak van explosief geweld. Daarnaast zijn we als gemeente aangesloten bij het landelijke netwerk rond dit thema. Vanuit deze samenwerkingen werken we aan een gezamenlijke en doeltreffende aanpak van deze ernstige vorm van geweld. We deinzen er niet voor terug om bestuurlijke maatregelen te nemen wanneer dat nodig is. Daarbij houden we altijd oog voor de positie en het welzijn van de slachtoffers. Via de regionale en landelijke netwerken blijven we voortdurend op de hoogte van de laatste ontwikkelingen. Als de situatie daarom vraagt, handelen we snel en adequaat.

Definitieve besluitvorming over de taakstelling bij de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond vindt in september 2025 plaats. Het Algemeen Bestuur heeft in ieder geval een 4% taakstelling opgelegd. De directie van de VRR heeft de opdracht gekregen dit te verwerken in hun begroting van 2026. Richtinggevende uitspraken zijn gedaan over het temporiseren van de Ontwikkelagenda in 2026, het versoberen van de advisering en het uitstellen van een aantal ambities.

Het komende jaar wordt op het cameratoezicht een aantal ontwikkelingen verwacht. Dit heeft mogelijk gevolgen voor de wijze van het uitkijken van de camerabeelden door de gemeente Rotterdam in 2026. Het tarief hiervoor wordt per 1 januari 2026 verhoogd. Dit geldt ook voor andere gemeenten die bij de gemeente Rotterdam zijn aangesloten. Gezamenlijk zoeken we naar andere mogelijkheden, naast het in gesprek blijven met gemeente Rotterdam over de tarieven. Daarnaast  verwachten we een investering te moeten doen in de vervanging van het (verouderde) bekabelde netwerk om de kwaliteit van de beelden te kunnen garanderen. 

De inzet van horecastewards in en rondom het uitgaansgebied van Spijkenisse blijft in 2026 op vrijdagnacht en zaterdagnacht gehandhaafd. Uit evaluaties blijkt dat hun aanwezigheid bijdraagt aan de veiligheid en het veiligheidsgevoel. Gezien de financiële kaders zal echter een zorgvuldige afweging worden gemaakt met betrekking tot de toekomstige inzet.

De openbare ruimte is het visitekaartje van Nissewaard. Ze vormt de publieke verblijfs- en ontmoetingsplek, bepaalt de leef- en woonomgeving en draagt bij aan de algemene gezondheid, sociale veiligheid en welzijn. Wij vinden het belangrijk hierin te blijven investeren. De bezuinigingen op groen, verhardingen en civieltechnische kunstwerken zijn in 2025 doorgevoerd waarbij vooral gestuurd is op het verlagen van frequentie van onderhoud en het voeren van bio diversiteitsbeleid.

De grootste uitdaging waar we nog steeds voor staan is het herstraten van de jaren negentig wijken en de reconstructies van de eerste wijken uit de groeikernperiode. Dit vraagt om een integrale beheeraanpak en vertaalt zich de komende jaren in grote reconstructies in de wijken. Door te werken aan de vervangingsopgave blijven de onderhoudskosten op de lange termijn beperkt. 

In 2026 zal gewerkt worden aan een plan voor een financieel toekomstbestendig beheer voor Nissewaard.

Het combineren van sociale maatregelen en fysieke ingrepen in wijken zorgt voor een kwaliteitsimpuls. We maken de wijken hiermee leefbaarder en de sociale cohesie wordt bevorderd. De wijken De Akkers, Waterland en De Hoek krijgen een kwaliteitsimpuls. In 2023 zijn hiervoor  wijkatlassen opgesteld, waarin aandacht is besteed aan verschillende vraagstukken op het gebied van ontmoeting, zorg, beheer, veiligheid en verkeer.

Met de middelen van de wijkaanpak de Akkers investeren we in de omgeving metrobaan Akkers – Heemraadlaan, Park Bessengaard, de Dilledonk en Buurttuin de Vlinderkreek. Dit doen we door een fysieke ingreep te doen in combinatie met sociale activiteiten en de betrokkenheid van partners.

Met de middelen van de wijkaanpak Waterland werken we aan het vergroenen van winkelplein Vlinderveen, brengen we Street Art aan op gevels in de thema’s van de Venen en werken we aan een verbeterd park met meer sportmogelijkheden (Fitness), vernieuwde sportvelden en meer ommetjes. Naast fysieke ontwikkelingen zorgen we voor meer activiteiten in Waterland voor de jeugd.

Het gemeentelijk vastgoed faciliteert in het behalen van gemeentelijke beleidsdoelstellingen en om inhoud te geven aan wettelijke verplichtingen op het gebied van huisvesting van maatschappelijke organisaties.

Vanaf 2030 is de internationale doelstelling om 55 % CO2 reductie gerealiseerd te hebben om vervolgens in 2050 een CO2-uitstoot te hebben van 0%. Hiervoor zijn en worden in Nissewaard een aantal verduurzamingsmaatregelen genomen die uiteenlopen van zonnepanelen, LED-verlichting, warmtepompen, Erkende Maatregelen Lijst rijksoverheid, tot zonnecollectoren. Een belangrijke stap in de verdere verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed is dat de verduurzamingsmaatregelen gecombineerd worden met het meerjaren onderhoudsplan, waardoor verduurzaming én planmatig onderhoud integraal worden opgepakt. Hier wordt de komende jaren aan gewerkt.

Het maatschappelijk deel van de vastgoedportefeuille wordt geoptimaliseerd door continue aansluiting te vinden bij de behoefte aan vierkante meters. Het optimaliseren van vraag en aanbod van huisvesting moet leiden tot het vergroten van een efficiëntere inzet van het beschikbare vastgoed en de daarbij noodzakelijke financiële instandhoudingsmiddelen. Een aandachtspunt voor Vastgoed blijft de aansluiting bij de ontwikkelingen in het kader van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP).

In 2025 is gestart met de voorbereiding van een aantal omvangrijke projecten, die naar verwachting in 2026 worden uitgevoerd. Het gaat hier om de trouwlocatie aan het Koningin Julianaplein, sporthal De Drenkwaard in Zuidland, de sportvelden van voetbalverenigingen VV Spijkenisse en VV Hekelingen, MFC De Akkers, het oude gemeentehuis aan de Gemeenlandsedijk Abbenbroek en een locatie van Voorne Putten Werkt op de Halfweg.

Voor Parkeerbeheer geldt dat in de afgelopen jaren is geïnvesteerd in gastvrij parkeren en wordt het P+R terrein metrostation Spijkenisse centrum opgeleverd. Daarnaast worden mogelijkheden voor uitbreiding van de truckparking onderzocht, in samenwerking met de provincie, wordt doorgegaan met het verduurzamen van de parkeergarages en wordt gekeken naar het vernieuwen van de entree van de Stadhuisgarage.

Het ontwikkelperspectief Nn2040 richt zich op het versterken van Nissewaard om een verrassende, veelzijdige, veerkrachtige, vitale en verbindende gemeente te zijn, die in staat is om onzekerheden in de toekomst op te kunnen vangen. Dit doen we door in te zetten op de ontwikkeling van werkgelegenheid en onderwijs, op balans en kwaliteit in de woningvoorraad, verbeteren van de mobiliteit en het benutten en versterken van de groene kwaliteiten van Nissewaard.

De komende periode wordt conform dit ontwikkelperspectief gebiedsontwikkelingen verder uitgewerkt en zichtbaar gemaakt. Belangrijke voorbeelden zijn projecten zoals Heijwegenlaand, Molenzicht (Haven Noord), omgeving Vredehofstraat en omgeving Hoogwerfsingel. Tegelijkertijd worden mogelijke ontwikkelingen voor woningbouw, onderwijs en/of werklocaties ter versterking van de gemeente verkend, zowel in Spijkenisse als in de kernen. Deze verkenningen dan wel de realisatie van plannen hebben een lange doorlooptijd en zijn veelal ook afhankelijk van rijksbeleid. Op verschillende manieren en momenten wordt ingezet op het verkrijgen van subsidies of rijksbijdragen om ontwikkelingen mogelijk te maken.

Hoewel de renovaties van de Hartelbrug en Spijkenisserbrug in 2024 en 2025 achter de rug zijn krijgt onze regio ook de komende jaren nog te maken met regionale verkeershinder. Nissewaard blijft hierbij aandringen op zoveel mogelijk hinderbeperking en communicatie.

Daarnaast blijven we alert op voortgang van het eerder door Rijk en regio besloten maatregelpakket om de bereikbaarheid van Voorne-Putten te verbeteren. We blijven ons onverminderd inzetten voor het versterken van de bereikbaarheid van Nissewaard.

Lokaal investeren we in betere fietsvoorzieningen. En we werken we toe naar de realisatie van het Trambaanpad.

Door de vernieuwing van het metro busstation heeft het openbaar vervoer een kwaliteitsimpuls gekregen. Daarnaast werkt de gemeente met de Metropoolregio aan verdere verbetering van het openbaar vervoer.

Op het gebied van verkeersveiligheid blijft de gemeente investeren in de aanpak van verkeersonveilige locaties en in gedragsaanpakken verkeersveiligheid (in samenwerking met de MRDH).

Nissewaard heeft als ambitie om in 2050 energieneutraal, aardgasvrij, klimaatbestendig, waterrobuust en circulair te zijn. Dit draagt bij aan een leefbare, toekomstbestendige gemeente, en helpt inwoners met bestaanszekerheid door bijvoorbeeld voorspelbare en betaalbare uitgaven aan energie, beheerste klimaatrisico’s voor woningen en toekomstbestendige banen in nieuwe circulaire bedrijfsmodellen. Wij werken aan het uitvoeren van wettelijke- en gesubsidieerde taken van het klimaatakkoord, het Deltaprogramma/Deltaplan Klimaatadaptatie en het Rijk en aan het scheppen van de randvoorwaarden en de ijkpunten om tot een leefbare en toekomstbestendige gemeente te komen.

Wettelijk en gesubsidieerd zijn dat de volgende taken:

• Uitvoeren van de Regionale Energie Strategie (RES Rotterdam-Den Haag).
• Uitvoeren van de projecten in de zoekgebieden van de Regionale Energie Strategie (RES Rotterdam-Den Haag).
• Het opstellen van, het vaststellen van en uitvoering geven aan wijkwarmteplannen.
• Het herijken en concretiseren van de Warmtetransitievisie naar een warmteprogramma.
• Uitvoeren van het actieplan Energiearmoede.
• Uitvoeren van het Nationaal Isolatieprogramma.
• Huishoudens met energielabels D/E/F/G stimuleren te isoleren door financiële ondersteuning, advisering en ontzorging.

Randvoorwaardelijk zijn dat de volgende taken:

• Het implementeren van het principe water en bodem sturend in de organisatie.
• Opgave van Nissewaard verkennen op een klimaatbestendig stedelijk watersysteem en waterbalans.
• Uitvoeren van de zon op dakenstrategie en parkeerplaatsen.
• Onderzoek doen naar duurzame warmtebronnen en of deze gekoppeld kunnen worden aan een warmtenet voor Spijkenisse.
• Bewustwording over energiebesparing bij inwoners realiseren.
• Energieadvies voorzien voor inwoners.

Vanuit het Coalitieakkoord zijn dat de volgende taken:

• Het uitvoeren van het actieplan groene tuinen om inwoners te stimuleren om een groene klimaatadaptieve leefomgeving te creëren.
• Het verduurzamen van bedrijven en bedrijventerreinen.

Om uitvoering te geven aan deze taken ontvangt de gemeente Nissewaard middelen vanuit het Rijk die bestemd zijn om uitvoering te geven aan het klimaatakkoord. Deze middelen zijn specifiek bedoeld voor de energietransitie en circulair en mogen alleen ingezet worden voor personele kosten en niet voor projecten, onderzoeks- of werkbudget. De middelen zijn tot en met 2030 structureel en kunnen ingezet worden om duurzaamheid in de ambtelijke organisatie te borgen. Opgemerkt dient te worden dat het vinden van personeel een blijvende uitdaging is. De gemeente wordt door het rijk niet voorzien in de uitvoeringslasten voor de uitvoering van de taken vanuit het Deltaprogramma/Deltaplan Klimaatadaptatie. De gemeente wordt wel geacht dat zij klimaatadaptieve maatregelen meekoppelt bij de bestaande nieuwbouwprojecten en herstructureringsprojecten. Gezien het ontbreken van de financiële dekking voor de uitvoering van de taken vanuit het Deltaprogramma/Deltaplan Klimaatadaptatie bestaat de kans dat de gemeente dit niet volledig kan uitvoeren.

Er wordt veel ontwikkeld in Nissewaard. Deels vindt dat plaats op gronden van de gemeente, zoals in Kreken van Nibbeland, Krekenbos en De Elementen. Hierin heeft de gemeente een actieve, risicodragende rol. Om op die risico’s zo goed mogelijk in te spelen worden voor deze projecten grondexploitaties opgesteld. De effecten van economische marktomstandigheden kunnen een negatief effect hebben op het financiële resultaat van de grondexploitaties. Jaarlijks monitoren we de marktomstandigheden en passen we de grondexploitaties daarop aan. Naast de grondexploitaties worden er ook projecten ontwikkeld op gronden die in eigendom zijn van projectontwikkelaars, vastgoedbeleggers of woningcorporaties. Hier speelt de gemeente een 12 faciliterende, ondersteunende en stimulerende rol, waarbij de inzet zich vooral richt op het creëren van de juiste planologisch/juridische omstandigheden zodat de ontwikkelende partij tot realisatie kan overgaan. De gemeente loopt hier geen direct financieel risico, maar heeft ook minder invloed op de snelheid van de ontwikkelingen. We zetten ons in om samen met de initiatiefnemers te komen tot een kwalitatief goed, maar ook financieel haalbaar plan.

Nissewaard zet in op het versterken van de economische structuur door te investeren in een aantrekkelijk woon- en vestigingsklimaat en een goed opgeleide beroepsbevolking. Een goede dienstverlening aan ondernemers is essentieel voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat en daarmee voor het behoud en de groei van werkgelegenheid. We zorgen voor up-to-date digitale dienstverlening via de website Ondernemen en een actief accounthouderschap. Samen met vastgoedeigenaren en ondernemers op de bedrijventerreinen verkennen we, mede dankzij een financiële bijdrage van de MRDH, de mogelijkheden om de bestaande ruimte beter te benutten.
Daarnaast vraagt ook de ontwikkeling van nieuwe bedrijfsruimte aandacht. De gemeente streeft daarom naar uitbreiding van het areaal aan bedrijventerreinen, omdat de bestaande terreinen volledig zijn uitgegeven. Intensivering biedt slechts beperkt extra ruimte, terwijl er ook transformatieopgaven spelen. Behoefteramingen van provincie en regio laten zien dat de vraag naar bedrijfskavels groot is en het aanbod beperkt.

Ook het kernwinkelgebied blijft een belangrijk aandachtspunt. Hoewel de leegstand is afgenomen en het aantal vierkante meters detailhandel in het winkelcentrum van Spijkenisse succesvol is teruggebracht, vraagt het centrum blijvende inzet. De inmiddels compactere binnenstad moet aantrekkelijker worden gemaakt, onder andere door verbetering van de openbare ruimte en logischere looproutes. In samenwerking met vastgoedeigenaren en ondernemers in het centrum van Spijkenisse, en met behulp van onder andere rijkssubsidies vanuit het programma Impulsaanpak Winkelgebieden, werken we aan de uitvoering van plannen uit het Koersdocument. Voorbeelden hiervan zijn het project De Spijkse Trap en het gevelfonds Voorstraat.

Nissewaard kan dit niet alleen realiseren. Samenwerking met ondernemers, kennisinstellingen, inwoners en andere overheden is essentieel. Deze regionale samenwerking vindt plaats op Voorne-Putten, binnen de MRDH-regio en de Zuid-Hollandse Delta. Daarnaast ondersteunt Nissewaard de verlenging van drie bestaande Bedrijveninvesteringszones (BIZ’en)

De provincie Zuid Holland werkt momenteel aan een nieuwe subsidieverordening voor de recreatiegebieden in de gehele provincie. Het is zeer aannemelijk dat de subsidie welke door de provincie aan het recreatieschap substantieel lager zal zijn. De exacte omvang van de subsidieverlaging is op dit moment nog onduidelijk. Binnen het recreatieschap wordt momenteel onderzocht welke mogelijkheden er zijn om de teruggang in subsidie op te vangen. Inmiddels is duidelijk dat de verwachte subsidieverlaging voor een aanzienlijk deel opgevangen kan worden door optimalisaties binnen de begroting van het recreatieschap. Verder wordt thans onderzoek gedaan naar welke andere – mogelijk verdergaande – mogelijkheden er zijn de teruggang in subsidie op te vangen.

Door de uittreding van de Provincie Zuid-Holland en de gemeente Rotterdam per 1 januari 2018 alsmede de fusie van de gemeenten Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne tot de gemeente Voorne aan Zee per 1 januari 2023 is een situatie ontstaan waarin er nog slechts twee deelnemers zijn in het recreatieschap. De gemeente Voorne aan Zee heeft begin 2025 voorgesteld te onderzoeken of huidige organisatie in het recreatieschap nog wel passend is voor de toekomst en hierbij een eventuele ontbinding van het recreatieschap mede te onderzoeken. Onderzoeksbureau Haskoning heeft opdracht gekregen om namens beide gemeenten hiernaar onderzoek te verrichten. Een eventuele ontbinding van het recreatieschap heeft grote gevolgen voor de gemeente Nissewaard. Het betreft een groot een groot areaal (ca. 420 ha) aan recreatiegebieden. Aangezien het onderzoek nog loopt heeft de gemeente op dit moment nog geen inzicht op wat de gevolgen van een eventuele ontbinding zullen zijn.

Op het gebied van kunst en cultuur krijgen ontwikkelingen die onlangs zijn gestart verder hun beslag, waardoor de culturele infrastructuur, ondanks de financieel onzekere tijden, blijvend worden versterkt. Dit zijn de nieuwe bibliotheek Zuid Hollandse Eilanden, waar De Boekenberg deel van uitmaakt, de uitbreiding van de grote zaal van Theater De Stoep en de uitbreiding en verbouwing van het Centrum voor de Kunsten. Daarbij zijn er wel financiële uitdagingen om taakstellingen in te vullen en evenwicht te hebben. De genoemde veranderingen geven daar naar verwachting meer mogelijkheden voor. 

Door middel van een nieuwe subsidieregeling cultuur beogen we de subsidie voor culturele amateurverenigingen (nog) beter te kunnen inzetten om hen te ondersteunen en de doelstellingen uit de cultuurnota te bereiken. Ten opzichte van hat aantal activiteiten en initiatieven uit de samenleving zijn de middelen schaars. Dit geldt met name voor 2026 en verder.

Ook de sportwereld blijft in ontwikkeling. De positieve kant is dat steeds meer mensen een sportvoorziening weten te vinden. Voor het verenigingsleven geldt dat meerdere verenigingen kampen met wachtlijsten. Mede veroorzaakt door ruimtegebrek. Daar ligt een uitdaging. Er is behoefte aan uitbreiding van velden en zalen. Ook in de buitenruimte is een groeiende behoefte aan sport- en spelvoorzieningen.

In de begroting voor 2025 zijn al bezuinigingen doorgevoerd op het sociaal domein. Voor 2026 is een bezuiniging van ruim 11 miljoen euro opgenomen. De haalbaarheid daarvan is niet zeker door wettelijke kaders en ‘open-eind-regelingen’. Deze regelingen verplichten gemeenten om kosten te maken wanneer dit noodzakelijk is. Uit navraag bij andere gemeenten, VNG en adviesbureaus blijkt dat er op dit moment geen mogelijkheden zijn deze kosten te beperken, naast de inspanningen die we al ondernemen. Het lijkt erop dat onze ideeën hiervoor nieuw zijn en dat wij vooroplopen, zoals bijvoorbeeld bij het bepalen van de reikwijdte jeugdhulp en de aanpassing van de indicatiestelling voor huishoudelijke hulp. 

Het betekent ook dat veel beleid, zorgproducten en processen ontwikkeld of aangepast moeten worden. Dit is complex en tijdsintensief, maar noodzakelijk om het sociaal domein financieel houdbaar te maken. We zetten dan ook alles op alles om de gestelde bezuinigingsdoelen te behalen. 

Tegelijkertijd willen we onze sociale basis behouden, zodat we onze kwetsbare inwoners nog steeds voldoende ondersteuning kunnen bieden, maar wel op een andere manier. Zo stimuleren we collectieve ondersteuning in plaats van individuele hulp. Hierdoor versterken we het samen oplossend vermogen en het netwerk van inwoners. Dit betekent dat we minder middelen nodig hebben om dezelfde hoeveelheid mensen te ondersteunen. Daarnaast versterken we de verbinding tussen professionals, vrijwilligers en actieve inwoners. We leggen verantwoordelijkheid daar waar die hoort, bijvoorbeeld bij inwoners zelf en in het onderwijs. Tegelijkertijd stellen we scherpere grenzen aan ingekochte voorzieningen. Op deze manier komen gewenste inhoudelijke veranderingen in deze periode van financiële krapte in een stroomversnelling en werken we aan een transformatie.

Dit is een gezamenlijke opgave die we samen met onze partners aangaan. We delen dezelfde uitdagingen en hechten veel waarde aan de betrokkenheid van onze samenwerkingspartners om tot de beste oplossingen te komen. We kregen ideeën aangereikt voor nieuwe jeugdhulpproducten en hebben samen met het onderwijsveld een afwegingskader voor onderwijs en jeugdhulp opgesteld. Daarnaast voeren we sinds het najaar 2024 gesprekken met de partners van Thuis in Nissewaard, organiseerden we bijeenkomsten met aanbieders van Wmo-begeleiding en hadden we een sessie over het versterken van de sociale basis.

Door alle inspanningen die al vanaf 2024 zijn geleverd, wordt een deel van de bezuinigingen in 2026 met zekerheid gehaald. Dit ondanks de beperkingen in de open-eind-regelingen. Aan de andere kant zijn er ook bezuinigingen die minder realistisch zijn gebleken dan vooraf gedacht. Zo is verdere afbouw van kindplekken op een kinderdagcentrum niet haalbaar. De afbouw van 16 plekken die per 2026 was voorzien, willen we daarom ongedaan maken. Zo loopt de wachtlijst niet verder op en voldoen we aan onze wettelijke zorgplicht. Met deze perspectiefnota worden de volgende bezuinigingen gerealiseerd per 2026:

Binnen de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) staan we voor grote opgaven waarbij we door een inhoudelijke transformatie van de ondersteuning aan onze inwoners ook een financiële transformatie realiseren. De grootste opgaven zijn huishoudelijke hulp, begeleiding en collectief vraagafhankelijk vervoer (CVV) en deze hervormen we in samenwerking met de zorgaanbieders binnen de Wmo. 

Het doel is om de kosten voor huishoudelijke hulp in de Wmo houdbaar te maken door de inzet van huishoudelijke hulp te beperken, te herstructureren of alternatieven te zoeken. Bij begeleiding richten we ons onder andere op het verminderen van de inzet van individuele begeleiding, doordat we niet méér indiceren dan noodzakelijk. Voor het collectief vraagafhankelijk vervoer (CVV) richt de inspanning zich in eerste instantie op het meer tegengaan van oneigenlijk gebruik en alternatieven te onderzoeken zoals ziekenvervoer en vervoer uit de Wet langdurige zorg. 

De Taskforce Jeugd heeft inmiddels gezorgd voor meer grip op de beheersbaarheid van de kosten van lokaal ingekochte jeugdhulp. Hoewel deze Taskforce is ingesteld tot eind 2025, blijven we ook in 2026 transformeren en alert op het beperken van uitgaven. We hopen in 2026 de resultaten van de Taskforce duidelijk te gaan zien in het gebruik van (lokale) jeugdhulp. De verwachting is dat de inspanningen van de Taskforce vooral een positieve invloed hebben op de verwijzingen naar de jeugdhulp door de gemeente. Toch verwachten we geen sterke vermindering van de kosten van jeugdhulp in 2026, omdat de gemeente weinig invloed heeft op de verwijzingen die via de huisartsen, de gecertificeerde instellingen en medisch specialisten verlopen. De volgende stap is om ook hier verandering in te krijgen. 

Met de gemeenten in de regio Rijnmond is via de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) een regionale bestuursopdracht (RBOK) uitgezet om de financiën te beteugelen. Hiervoor is een pakket van 50 maatregelen vastgesteld om de groei te remmen en daarmee de kosten te beheersen. In 2024 is gestart met het uitvoeren van deze maatregelen. Een beperkt deel van de taakstelling RBOK kan per 2026 worden ingevuld. Op basis van een evaluatie van de RBOK is het voorstel om maatregelen te clusteren en te vereenvoudigen en het aantal maatregelen terug te brengen naar 25. 

De (ontwerp)begroting 2026 GRJR is opgebouwd vanuit de realisatiecijfers 2024, de trendmatige verwachtingen (stijging van de kostenintensiteit op jeugdhulp) plus indexatie. Een deel van de specialistische jeugdhulp zit in de GRJR-begroting (hiervoor betalen we een deelnemersbijdrage) en een deel zit in onze eigen begroting (dit is opgenomen in een bijlage van de GRJR-begroting als ‘voorschot’). In de ontwerpbegroting 2026 GRJR/Meerjarenraming 2027-2029 is voor Nissewaard een inleg 2026 opgenomen van 37.031.227 euro (= deelnemersbijdrage + voorschot) oplopend naar 44.965.030 euro in 2029. In deze perspectiefnota is in dit kader een financieel nadeel voor specialistische jeugdhulp in 2029 opgenomen van 3.015.866 euro.

Thuis in Nissewaard (TiN) is nauw verbonden met het gesubsidieerde basisaanbod binnen de gemeente. De TiN-partners bestaan uit organisaties die door de gemeente worden gesubsidieerd en een essentiële rol spelen in het aanbieden van dit basisaanbod.

TiN staat voor meerdere samenhangende elementen:

• Het is hét startpunt en de wegwijzer voor inwoners met vragen over vrije tijd, opvoeden en zelfstandig (blijven) functioneren. Via de website kunnen inwoners terecht voor informatie over activiteiten en ondersteunende organisaties. Wanneer de informatie op de website onvoldoende blijkt, biedt de digitale en telefonische ‘ingang’ aanvullende hulp.
• TiN is ook het samenwerkingsverband tussen de gemeente en een aantal kernpartners. Samen geven zij invulling aan algemeen toegankelijke ondersteuning.

De TiN-partners zijn meegenomen in de financiële ontwikkelingen. Bij de TiN-partners hebben de bezuinigingen vooral betrekking op subsidies. Zij tonen zich bereid om mee te denken over besparingsmogelijkheden, met als gezamenlijke inzet het behouden van de noodzakelijke basisvoorzieningen en het blijven stimuleren van de sociale basis. Elke organisatie, in afstemming met de gemeente, werkt aan een toekomstplan voor de subsidieaanvragen voor 2026.

Vanuit de Rijksoverheid ontvangen we een specifieke uitkering voor het onderwijsachterstandenbeleid in een cyclus van vier jaar. De huidige OAB-cyclus loopt van 2023 tot en met 2026. De jaarlijkse uitkering wordt grotendeels besteed aan de structurele uitgaven voor het bestrijden en voorkomen van onderwijsachterstanden onder andere door voor- en vroegschoolse educatie. Er is in de periode 2018-2022 een reserve opgebouwd. Hiermee geven we in 2026 een extra, incidentele impuls aan het bestrijden en voorkomen van onderwijsachterstanden. Tot op heden is het Rijk onduidelijk over de toekomst van de specifieke uitkering (SPUK) Onderwijsachterstanden vanaf 2027. Mogelijk wordt er een bezuiniging van tien procent doorgevoerd op de uitkering door het Rijk. 

Nissewaard staat voor een grote vervangingsopgave met betrekking tot onderwijshuisvesting. In het ontwikkelperspectief ‘Nissewaard naar 2040’ (Nn2040) zijn bredere opgaven geformuleerd voor een toekomstbestendig Nissewaard, waarmee we onder andere de ontwikkelkansen van kinderen vergroten. Als het gaat om de ruimtelijke ontwikkeling, versterken beide opgaven elkaar. Dit uitgangspunt is meegenomen in de ontwikkelscenario’s van het Integraal Huisvestingsplan 2023-2042 primair onderwijs (IHP 2023-2042 PO) dat iedere vier jaar wordt herijkt. 

Voor de programmering van het IHP is voor de raadsperiode 2023-2026 budget beschikbaar gesteld, inclusief een jaarlijkse indexering en met een doorrekening van de kapitaallasten voor de jaren erna. In de budgettering van de uit te voeren projecten houden we rekening met investeringsbijdragen vanuit de schoolbesturen voor verduurzaming en verlaging van exploitatie- en onderhoudskosten. Met kinderopvangpartners wordt een langdurige kostendekkende huurrelatie aangegaan. Ook is er voorzien in de te verwachten onkosten (primair en voortgezet onderwijs) in het kader van de verordening huisvesting onderwijs voor de programmajaren 2024 en 2025.Voor wat betreft het vorige IHP (2018-2022) is het IKC Sterrenkwartier in september 2023 opgeleverd. Daarnaast zijn nog in uitvoering: 

• IKC Elementen/Schenkel met twee basisscholen, een kinderopvang en een gymzaal, verwachte oplevering 2e kwartaal 2026, en 
• de vervangende nieuwbouw voor twee VO-scholen aan de Groene Kruisweg, MY college en Penta mavo. MY college stuurt aan op oplevering eind 2025 en Penta mavo op halverwege 2026. 

Een risico voor de uitvoering van deze drie projecten is netcongestie.

De verwachting is dat we in 2025 voldoende regionaal budget hebben om de uitgaven te dekken. Het structurele budget vrouwenopvang (VO) wordt steeds krapper doordat de duale uitkering vrouwenopvang vanuit het Rijk wordt geïndexeerd in de algemene uitkering van alle regiogemeenten, maar niet wordt toegevoegd aan het budget voor VO van de centrumgemeente. Vanuit beschermd wonen wordt een deel van de kosten voor vrouwenopvang in 2024 en 2025 bekostigd. Voor 2026 en verder zal dit nog nader bekeken moeten worden. 

In de eerste helft van 2025 heeft gemeente Nissewaard samen met de drie andere ZHE-gemeenten twee regionale inkoopprocedures uitgevoerd voor Vernieuwd Beschermd Wonen en Vernieuwde Maatschappelijke Opvang. Dit gaat in op 1 januari 2026. De inkoopstrategie richt zich op het realiseren van voldoende plekken voor beschermd wonen door meer garanties te geven aan gecontracteerde zorgaanbieders. Ook voegen we nieuwe zorgvormen toe voor een betere doorstroom (op- en afschaling van zorg). Dit alles moet leiden tot een betere benutting van het budget voor beschermd wonen vanaf 2026 en daardoor fors minder aangroei van de regionale reserve. De maatschappelijke opvang wordt getransformeerd tot decentrale sociaal hostels waarbij het uitgangspunt is om dit vanaf 2026 volledig te financieren vanuit de beschikbare middelen voor maatschappelijke opvang. De regionale gezinsopvang wordt afgebouwd en hiervoor in de plaats komen lokaal georganiseerde opvangmogelijkheden voor dakloze gezinnen.

Er spelen meerdere ontwikkelingen in 2026 die van invloed zijn op hoe de gemeente inwoners en werkgevers moet ondersteunen. Hieronder benoemen we de drie belangrijkste wijzigingen. Hiervoor zijn vanuit het Rijk middelen vrijgemaakt. Onbekend is of deze toereikend zullen zijn.

In dit wetvoorstel staan ruim twintig maatregelen om de Participatiewet te wijzigen met het doel de balans tussen rechten en plichten te verbeteren en om regels en procedures te vereenvoudigen. Gemeenten krijgen meer ruimte voor het bieden van maatwerk. 

Het doel van dit voorstel is om voortijdig schoolverlaten te voorkomen en jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt de juiste begeleiding en ondersteuning te geven, zodat zij uiteindelijk economisch zelfstandig kunnen zijn. Eén van de voorgestelde maatregelen is dat scholen al gedurende de opleiding van een jongere de gemeente kunnen betrekken voor het bieden van aanvullende ondersteuning.

Het kabinet wil de infrastructuur van de arbeidsmarktregio anders inrichten. Per arbeidsmarktregio moet er een regionaal werkcentrum zijn. Zo kan de dienstverlening aan werkgevers, werknemers en werkzoekenden in één geheel aanbieden. Binnen de arbeidsmarktregio Rijnmond is al een zogeheten vlaggenschipwinkel voor het Werkcentrum Rijnmond beschikbaar. Daarnaast is in 2025 in samenwerking met de gemeenten Goeree-Overflakkee en de Hoeksche Waard een pilot gestart: iedere gemeente heeft nu ook lokaal een werkcentrum. De uitkomsten van de pilot gebruiken we bij het bepalen van de beste werkwijze.