Financiering

Hier leest u meer over de financiering van de gemeente Nissewaard. Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bepaalt dat gemeenten jaarlijks een paragraaf financiering opnemen in zowel de begroting als de jaarrekening. De kaders voor het beleid van de gemeente Nissewaard ten aanzien van de treasuryfunctie zijn vastgelegd in de Nota Treasurybeleid Nissewaard en nader uitgewerkt in de beleidsregels Regeling Treasury Nissewaard. Hierbij is de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido) van toepassing. Deze wet schept een bindend kader voor een verantwoorde en professionele inrichting van de treasuryfunctie. De wet Fido heeft als belangrijkste uitgangspunten het bevorderen van een solide financieringswijze met als doel het voorkomen van grote fluctuaties in de rentelasten, het bevorderen van transparantie en de kredietwaardigheid, alsmede het beheersen van renterisico’s.

Met ingang van 2026 heeft de gemeente Nissewaard de treasurybeleid geactualiseerd met het Treasurystatuut.  Hiermee worden de transparantie, centrale coördinatie en de risicobeheersing versterkt. Daarmee komen de Nota treasurybeleid 2015, de Beleidsregels gemeentegaranties Nissewaard 2017 en de Regeling treasury Nissewaard 2017 te vervallen.

De paragraaf in de begroting geeft voor het komende jaar en het meerjarig perspectief een weergave van de beleidsvoornemens en de uitwerking van het Treasurystatuut. In de financieringsparagraaf van het jaarverslag komen de resultaten van de uitvoering, alsmede de verantwoording daarover tot uitdrukking. De paragraaf beschrijft ook de economische ontwikkelingen in de wereld en het eurogebied en gaat in op de ontwikkelingen op de financiële markten. Deze ontwikkelingen hebben invloed op de financieringsfunctie.

De Nederlandse economie groeide in 2024 met 1,9 procent. Dat is meer dan in 2024, toen de economie met 1,1 procent groeide. De groei binnen de Europese Unie bleef steken op 1,4 procent. Consumptie door huishoudens, export en overheidsbestedingen zijn hiervan de oorzaak.

In 2025 steeg het aantal bijstandsontvangers ten opzichte van 2024 tot 410.000 (+ 1,1 procent). In 2025 lagen de cao-lonen gemiddeld 5,0 procent hoger dan in 2024. De loonstijging is lager dan in de twee jaren ervoor, maar wel een van de hoogste in de afgelopen veertig jaar. Gecorrigeerd voor inflatie zijn de lonen met 1,6 procent toegenomen. In 2025 bleef de cao-loonstijging in de sector overheid (3,9 procent) achter bij die van de gesubsidieerde instellingen (4,8 procent) en particuliere bedrijven (5,3 procent). Een jaar eerder stegen de lonen bij de overheid ook minder hard dan bij de andere sectoren.

De inflatie was met 3,3 procent gelijk aan die van 2024. De werkloosheid bedroeg 4,0 procent van de beroepsbevolking. Hiermee nam de werkloosheid sterker toe dan gedurende 2023 en 2024.

Ondanks de stijging van de schuld in euro’s daalde de schuldquote sinds begin van het jaar met 1,4 procentpunt naar 42,4 procent. Dit komt doordat de totale omvang van de Nederlandse economie relatief sterker steeg dan de overheidsschuld. De schuldquote heeft hierdoor het laagste punt in de afgelopen 30 jaar bereikt. 

In de najaarsnota 2025 gaat het ministerie van Financiën ervan uit dat de overheidsschuld aan het eind van het jaar stijgt naar 524,5 miljard euro, oftewel 44,2 procent bbp.

Mede door de recente ontwikkelingen in het Midden Oosten zien we een voorzichtige en lichte stijging van de rentepercentages op de geld- en kapitaalmarkt.

De investeringen en uitgaven van de gemeente worden gefinancierd door het aantrekken van langlopende vaste geldleningen. In overeenstemming met de geldende theorie dat een overheid door een financiering in de behoefte van de inwoners kan voorzien, terwijl door de rentelasten de kosten van het gebruik ook door de huidige gebruikers wordt gedragen. Dit principe is door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten beschreven in de handreiking Houdbare Gemeentefinanciën.

De financieringsmogelijkheid is wettelijk beperkt om de kredietwaardigheid en betrouwbaarheid van overheid als crediteur te waarborgen.

De belangrijkste criteria hierbij zijn de kasgeldlimiet voor de verhouding tussen korte en langlopende leningen en de rente risiconorm om de aflossingsverplichting niet te concentreren in een boekjaar.

In het algemeen kan worden gesteld dat bij financiering van eigen behoefte er een zekere keuzevrijheid voor de gemeente is. In het geval van eigen financiering worden de volgende criteria gehanteerd:

• de financiering is flexibel;
• de financiering moet tegen de laagste kosten geschieden;
• de risico’s verbonden aan de financiering moeten beheersbaar zijn en passen binnen de Wet Fido;
• er wordt rekening gehouden met de kasgeldlimiet en de renterisiconorm;

De financieringspositie van de gemeente wordt in belangrijke mate bepaald door de grondexploitatie en het investeringsvolume.

De opgenomen leningenportefeuille bedraagt per 31 december 2025 € 212,6 mln. De omvang van de uitgezette leningenportefeuille bedraagt per 31 december 2025 € 33,4 mln.

De paragraaf ‘financiering’ bevat informatie over de financiële risico’s die een gemeente loopt. De risico's in de financieringsparagraaf zijn kwantificeerbaar. Het zijn valuta en koersrisico's, renterisico's, kredietrisico's, debiteurenrisico's en risico's met betrekking tot garanties en borgstellingen. In principe kan van de financieringsrisico's van tevoren worden vastgesteld welke bedragen er maximaal mee gemoeid zijn.

De kasgeldlimiet wordt genoemd in de uitvoeringsregeling van de wet Fido (Financiering decentrale overheden). Deze limiet stelt een grens aan de korte financiering die gemeenten hanteren voor de financiering van lopende uitgaven om tijdelijke liquiditeitstekorten op te vangen.

Een gemeente mag slechts een beperkt deel van de begroting met kort geld financieren. Een langere vastlegging van de geleende middelen zorgt voor een beter voorspelbare rentelast. 

De bovengrens is gesteld op een bedrag ter grootte van een percentage (8,5%) van het totaal van de jaarbegroting van de gemeente, met een minimum van € 300.000.

In het overzicht hieronder wordt de kasgeldlimiet in 2025 in beeld gebracht.

Conclusie is dat we in alle kwartalen van 2025 hebben voldaan aan de wet.

De Wet Fido geeft aan dat de kasgeldlimiet niet mag worden overschreden. Indien een overschrijding voor het derde achtereenvolgende kwartaal geschiedt, dan dient de toezichthouder daarvan middels een rapportage op de hoogte te worden gebracht en dient een plan te worden overgelegd waarin is vermeld hoe de gemeente binnen de kasgeldlimiet blijft.

Gemeenten lopen renterisico’s als de rente van de vaste schulden wordt aangepast als gevolg van herfinanciering. Het is van belang dat de leningenportefeuille met een zekere meerjarige spreiding van de herfinanciering is opgebouwd. Hierdoor wordt het renterisico beperkt en kunnen grote fluctuaties in de rentelasten worden vermeden. De renterisiconorm biedt het kader om renterisico’s binnen de leningenportefeuille te beperken. De norm is een bedrag ter grootte van een percentage (20%) van het totaal van de jaarbegroting van de gemeente, met een minimum van € 2.500.000.

Hieronder is een staat opgenomen, waarin de renteherzieningen en de aflossingen in beeld worden gebracht. De renterisiconorm wordt niet overschreden.   

Als gevolg van de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden moeten gemeenten hun overtollige middelen dagelijks afstorten in de rekening courant die aangehouden wordt bij het Agentschap van de Generale Thesaurie van het ministerie van Financiën. Aanwending van de middelen is slechts toegestaan ten behoeve van de publieke taak. Ten behoeve van het afstorten geldt een drempelbedrag, waardoor het bankrekeningsaldo door de afroming niet op € 0 uitkomt. De drempel bedraagt 2 procent van het begrotingstotaal met een minimum van € 250.000. De drempel voor de gemeente Nissewaard bedraagt € 7.549.300.

In 2018 is de Nota rentebeleid Nissewaard vastgesteld door de gemeenteraad. In deze nota wordt onder andere beschreven hoe om te gaan met het renteresultaat. Dit resultaat wordt veroorzaakt doordat in de financieringsbehoefte tegen een hoger of lager rentepercentage wordt voorzien dan het rentepercentage dat aan de gemeentelijke activiteiten wordt toegerekend. Er wordt gestreefd naar een zo gering mogelijk renteresultaat. Dit is ook het uitgangspunt van de meest recente Notitie rente van de Commissie BBV (oktober 2023) dat de verslaggevingsregels voor gemeenten voorschrijft.

In de Notitie rente 2023 is een aantal wijzigingen opgenomen. De belangrijkste is een wijziging van de rentetoerekening aan de grondexploitaties. De rentetoerekening van 'gewone' grondexploitaties is met ingang van 2025 gelijk met de reguliere rentetoerekening.
De aan de activa toegerekende rente bedraagt voor grondexploitaties in 2025 1,0% (2024: 1,19%) en voor overige activa 1,0% (2024: 1,0%).

In de jaarrekening wordt het resultaat verantwoord op basis van werkelijke uitgaven en inkomsten, rekening houdend met nog te betalen en nog te ontvangen rente.