Onderhoud kapitaalgoederen
Inleiding
De gemeente Nissewaard heeft ruim 100 km2 openbare ruimte in beheer. In die ruimte vindt een groot aantal activiteiten plaats zoals wonen, werken en recreëren. Daarnaast beschikt de gemeente Nissewaard over zo’n 230 accommodaties. Al deze kapitaalgoederen dienen te worden onderhouden en aan het einde van hun levensduur te worden vervangen. Gelet op de duurzaamheid (leeftijd en technische staat) van de kapitaalgoederen, is continue budgettaire bewaking van middelen noodzakelijk.
Deze paragraaf, in combinatie met de onderliggende beleids- , onderhouds- en beheerplannen, geeft inzicht in de stand van onderhoud van de kapitaalgoederen.
Beschrijving kapitaalgoederen
In 2025 gaat het om de volgende kapitaalgoederen:
| Kapitaalgoed | Aantal | Gebruiksgroep |
|---|---|---|
| Accommodaties | 30 | Bijzondere objecten |
| 27 | Binnensport | |
| 7 | Buitenruimte (terreinen) | |
| 29 | Buitensport | |
| 34 | Commercieel Vastgoed (inclusief Bedrijfsruimten) | |
| 55 | Onderwijs | |
| 12 | Parkeervoorziening | |
| 28 | Sociaal Culturele objecten | |
| 7 | Werkgebouwen/rayons | |
| 2 | Woningen | |
| 231 | Totaal | |
| Riolering | 451 km | Vrijverval riolering |
| 80 km | Persleiding en drukriolering | |
| 461 | Gemalen en pompunits | |
| Wegen | 3.049.809 m2 | Elementenverharding |
| 803.405 m2 | Gesloten verharding | |
| Civieltechnische kunstwerken | 266 | Bruggen |
| 4 | Tunnels | |
| 4 | Viaducten | |
| 125 | Keermuren / Kademuren | |
| 35 | Steigers en vlonders | |
| 133 | Trappen | |
| 26 | Geluidschermen | |
| 11 | Damwanden | |
| Openbare verlichting | 17.533 | Lichtmasten |
| 17.994 | Armaturen | |
| Water | 163 km | Watergangen |
| 550 | Duikers | |
| 80 | Stuwen en afsluiters | |
| 22 | Fonteinen en waterspeelplaatsen | |
| 103 km | Beschoeiing | |
| 1,4 km | Natuurvriendelijke oevers | |
| Groen | 3.468.211 m2 | Gazon en beplanting |
| ruim 34.000 | Bomen |
Algemeen beleidskader
Voor het opstellen van de beleids- , meerjaren onderhouds-, en beheerplannen wordt het kader gevormd door de volgende regelgeving:
- Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) gemeenten
- De Financiële verordening gemeente Nissewaard, 2023
- De Nota Activabeleid, 2021
Specifieke beleidsplannen en uitvoeringsprogramma’s
- Kadernota Accommodatiebeleid, 2013
- Uitvoeringsprogramma II Accommodaties 2014-2018
- Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR), 2014
Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar het programma Schoon, Heel en Veilig.
Voor de accommodaties wordt gebruik gemaakt van meerjaren onderhoudsplannen.
In onderstaand overzicht wordt weergegeven wat de stand van zaken is met betrekking tot de meerjaren onderhoudsplannen en de actualisatie van de beheerplannen.
Overzicht beleids-, meerjaren onderhouds- en beheerplannen begrotingsjaar 2024:
| Meerjaren onderhoudsplannen/ Beheerplannen | Jaartal vaststelling | Jaartal actualisatie | Financiële vertaling in begroting | Achterstallig onderhoud |
|---|---|---|---|---|
| Accommodaties | 2025 | Jaarlijks | Ja | Nee |
| Riolering & Stedelijk water | 2025 | 2030 | Ja | Nee |
| Wegen | 2021* | 2025 /2026 | Ja | Nee |
| Civieltechnische kunstwerken | 2021* | 2025 /2026 | Ja | Nee |
| Openbare verlichting | 2021* | 2025 / 2026 | Ja | Nee |
| Spelen | 2016 | 2025 / 2026 | Ja | Nee |
| Groen | 2018 | 2025 / 2026 | Ja | Nee |
| Verkeer (VRI) | 2021* | 2025 / 2026 | Ja | Nee |
Accomodaties
Het betreft hier het beheren, instandhouden en exploiteren van het gemeentelijk vastgoed.
De uitvoering van het onderhoud wordt gepland conform de onderhoudskwaliteit zoals gehanteerd in de meerjarenonderhoudsbegroting (MJOB).
Zo'n 75% van de objecten in de vastgoedportefeuille is over de helft van de economische levensduur en dit is van invloed op de onderhoudsbehoefte. Grote onderhoudskosten (buitenste schil) komen tussen de 20-30 jaar. Daarnaast zijn er de afgelopen 10 jaar een significant aantal (grote) objecten bijgekomen, zoals de Boekenberg, Stoep, gebouwen van Voorne Putten Werkt en objecten uit voormalig Bernisse. Dit heeft gezorgd voor een toename van de totale portefeuille van +/- 15% (40.000 m2 BVO terrein en opstal). De genoemde objecten hebben (naast de omvang) vanuit hun aard een bijzondere onderhoudsbehoefte.
Onderwijsaccommodaties
De gemeente Nissewaard heeft binnen de gemeentegrenzen 55 onderwijsgebouwen. Hiervan zijn er vijf in eigendom van de gemeente. Bij deze vijf scholen voert de gemeente het onderhoud uit, bij de overige scholen is dit de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur.
Onderhoud kapitaalgoederen accommodaties
Onderhoud kapitaalgoederen wordt binnen deze paragraaf gesplitst in vier componenten:
- Onderhoud kapitaalgoed opstallen
- Investeringen
- Sportterreinen
- Parkeerinstallatie
1. Onderhoud kapitaalgoed opstallen
Op basis van de geactualiseerde meerjaren onderhoudsbegroting is het benodigde onderhoudsbudget voor 2025 begroot op € 6.965K. In 2025 is 90% van dit budget gerealiseerd met een bedrag van € 6.251K. De onderschrijding wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door planmatige onderhoudswerkzaamheden.
De onderschrijding wordt hoofdzakelijk veroorzaakt, doordat de volgende planmatige onderhoudswerkzaamheden een doorloop hebben in volgend boekjaar of zijn doorgeschoven:
- Doorgeschoven werkzaamheden E en W-installaties Lorentzweg en Laanweg
- Geplande onderhoudswerkzaamheden zijn vertraagd, in verband met het opstellen van een renovatieplan voor de wijkcentrums.
- Inschrijving aanbesteding ten behoeve van planmatig onderhoud aan de installaties stadhuis hoger dan voorzien.
- Diverse doorgeschoven werkzaamheden en lager uitgevallen kosten, omdat alleen herstel noodzakelijk was en geen volledige vervanging.
In de onderstaande tabel wordt het budget en realisatie per onderhoudssoort weergeven.
(Bedragen x € 1.000,-)
| Omschrijving | Budget | Realisatie | Ruimte |
|---|---|---|---|
| Correctief onderhoud | 1.038 | 970 | 67 |
| Onderhoud overig | 34 | 28 | 6 |
| Planmatig onderhoud | 4.794 | 3.867 | 927 |
| Preventief onderhoud | 1.098 | 1.385 | -287 |
| Reserve mutatie onderhoud | -220 | 510 | -730 |
| Subsidie (SPUK SPORT) | -367 | -384 | 17 |
| Eindtotaal | 6.377 | 6.377 | 0 |
- De hier weergegeven bedragen zijn inclusief niet verrekenbare BTW. Voor de niet verrekenbare BTW, in verband met het Sportbesluit, wordt separaat subsidie aangevraagd.
- De benodigde budgetten ten aanzien van preventief – en correctief onderhoud zijn bepaald aan de hand van realisatiecijfers van de afgelopen jaren in de begroting en de meerjaren onderhoudsbegrotingen.
- De benodigde budgetten ten aanzien van planmatig onderhoud worden jaarlijks bepaald aan de hand van inspecties en de meerjaren onderhoudsbegrotingen, welke op basis van de inspecties jaarlijks worden geactualiseerd.
- Bij een onderschrijding van het jaarlijkse beschikbare onderhoudsbudget in de gemeentelijke financiële begroting wordt het overschot van dat jaar gestort in de reserve onderhoud. Bij een overschrijding van het jaarlijkse beschikbare onderhoudsbudget in de gemeentelijke financiële begroting wordt het tekort van dat jaar onttrokken uit de reserve onderhoud. Aan deze systematiek ligt altijd een meerjaren onderhoudsplan ten grondslag.
Er is minder besteed aan onderhoud dan geraamd. Dit betekent dat een deel van het onderhoud doorschuift naar volgende begrotingsjaren. De lagere besteding ziet met name toe op het planmatig onderhoud. De raming is gebaseerd op de meerjarenonderhoudsplannen, gedurende het jaar wordt op basis van de feitelijke situatie beoordeeld of het onderhoud daadwerkelijk nodig is.
2. Investeringen
In 2025 zijn een aantal investeringsprojecten uitgevoerd, welke zijn weergegeven in onderstaande tabel:
(Bedragen X € 1.000,-)
| Project | Type investering | Budget | Realisatie | Status |
|---|---|---|---|---|
| Boekenberg | Renovatie | 485 | 361 | Afgerond |
| CCTV Parkeren | Installaties | 390 | 0 | Lopend |
| EML maatregelen | Verduurzaming | 612 | 100 | Doorlopend |
| Fietsenstalling Sportpolderweg 7 | Aanleg | 40 | 35 | Afgerond |
| LED-verlichting parkeergarages | Verduurzaming | 273 | 116 | Doorlopend |
| Meldkamer | Inventaris | 52 | 0 | Lopend |
| Padelbanen | Aanleg terrein | 54 | 15 | Doorlopend |
| PCM koeling MER stadhuis | Verduurzaming | 2 | 66 | Doorlopend |
| Verduurzaming Lorentzweg 3-5 | Verduurzaming | 460 | 0 | Lopend |
| Verduurzaming Rivierabad | Verduurzaming | 1.598 | 760 | Doorlopend |
| Vervanging installaties parkeergarages | Installaties | 199 | 0 | Lopend |
| Werkgebouw B | Renovatie | 3.772 | 1.546 | Doorlopend |
| Totaal | 7.937 | 2.999 |
Er is minder besteed aan de investeringsprojecten dan geraamd. Deze investeringen lopen door in 2026 en zullen alsnog worden uitgevoerd. Daarnaast is een aantal investeringsprojecten wel afgerond maar voor een lager bedrag dan was opgenomen in de raming.
3. Sportterreinen
Voor het totale reguliere onderhoud aan sportterreinen is in 2025 een budget beschikbaar van € 553K. De gerealiseerde kosten aan het onderhoud sportterreinen zijn € 605K en hiermee is sprake van een overschrijding (9%). Oorzaak is incidentele uitgaven voor herstelwerkzaamheden en de uitbreiding van ballenvangers.
4. Onderhoud kapitaalgoed parkeerinstallaties
Voor het totale onderhoud aan de parkeerinstallaties is in 2025 een budget beschikbaar van € 212K. De gerealiseerde kosten aan het onderhoud parkeerinstallaties zijn € 202K.
Openbare ruimte
Naast accommodaties bestaat de openbare ruimte uit een aantal kapitaalgoederen die erg belangrijk zijn voor het welzijnsgevoel van de inwoners.
Wettelijk kader
Er bestaat geen specifieke wet die bepaalt hoe de openbare ruimte moet worden beheerd. Wel bestaat er een ‘zorgplicht’ per beheerdiscipline en heeft de gemeente met wet- en regelgeving te maken vanuit het rijk en de provincie. De ‘zorgplicht’ is vastgesteld in het Burgerlijk Wetboek en stelt eisen aan technische veiligheid. De wet regelt in algemene zin wanneer een rechtspersoon aansprakelijk gesteld kan worden voor schade. Voor de openbare ruimte betekent dit dat de gemeente moet kunnen aantonen regelmatig onderhoud te plegen en de technische staat van objecten inspecteert, zodat de veiligheid in de openbare ruimte gehandhaafd blijft. Als de gemeente dit niet of in onvoldoende mate doet kan zij aansprakelijk gesteld worden voor nalatigheid, hiervan is geen sprake geweest in 2025. In wettelijke bepalingen worden geen eisen gesteld aan de beeldkwaliteit van een gebied.
Specifiek beleidskader
In 2014 is gestart met het opstellen van beleids- en beheerplannen voor de gemeente Nissewaard. De kaders voor het opstellen van beleids- en beheerplannen is vastgelegd in het door de raden van Bernisse en Spijkenisse in oktober 2014 vastgesteld Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR).
In het volgende schema wordt per kapitaalgoed het kader weergegeven welke in het IBOR is vastgesteld. Daarnaast is weergegeven welke middelen in 2025 zijn besteed aan het dagelijks, groot onderhoud en (vervangings)investeringen van het desbetreffende kapitaalgoed. In deze middelen zijn ook de kapitaallasten meegenomen van eerdere (vervangings)investeringen.
De vervangingsinvesteringen voor riolering worden op basis van het gemeentelijke watertakenplan (IGWP) beschikbaar gesteld. Voor de overige kapitaalgoederen is in 2020 een integraal uitvoeringsplan opgesteld waarbij de benodigde (vervangings)investeringen zijn opgenomen in het meerjaren investeringsschema van de begroting 2025-2028.
(bedragen x € 1.000)
| Kapitaalgoed | Beleidskader IBOR | Realisatie 2024 | Begroting 2025 | Realisatie 2025 |
|---|---|---|---|---|
| Riolering | Voldoen aan de zorgplicht welke is vastgelegd in de wet Milieubeheer en welke is verankerd in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). | 7.268 | 8.196 | 7.641 |
| Wegen | Aan de gebruikers van de openbare ruimte een kwaliteit van verhardingen aanbieden op niveau B conform de CROW normering. | 18.894 | 14.196 | 12.578 |
| Openbare verlichting | De gemeente dient zorg te dragen voor een goed werkende openbare verlichting zodat de sociale veiligheid, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid daarmee worden gediend. | 1.825 | 1.356 | 1.121 |
| Water | Voldoen aan de wettelijke watertaken. | 2.109 | 1.497 | 1.380 |
| Groen | Het openbaar groen sluit aan op de omgeving en heeft een goed onderhouden uitstraling waarbij gedifferentieerd beheer kan worden toegepast (conform de CROW normen). | 6.362 | 8.271 | 6.942 |
| Spelen | De gemeente wil haar jongere inwoners voldoende uitdagende, afwisselende, duurzame en veilige mogelijkheden bieden om te spelen (veiligheid conform het Warenwetbesluit attractie en speelvoorzieningen). | 1.354 | 1.413 | 1.233 |
| Verkeer | Het in stand houden van de in- en externe bereikbaarheid van de gemeente. Naast bereikbaarheid heeft het bieden van veiligheid prioriteit. | 749 | 803 | 714 |
| Totaal | 38.561 | 35.732 | 31.609 |
Er is minder besteed dan waar in de begroting rekening mee was gehouden. De niet bestede bedragen worden via de reserve overgeheveld en in volgende begrotingsjaren ingezet.