Financiering

Hier leest u meer over de financiering van de gemeente Nissewaard. Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bepaalt dat gemeenten jaarlijks een paragraaf financiering opnemen in zowel de begroting als de jaarrekening. De kaders voor het beleid van de gemeente Nissewaard ten aanzien van de treasuryfunctie zijn vastgelegd in de Nota Treasurybeleid Nissewaard en nader uitgewerkt in de beleidsregels Regeling Treasury Nissewaard. Hierbij is de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido) van toepassing. Deze wet schept een bindend kader voor een verantwoorde en professionele inrichting van de treasuryfunctie. De wet Fido heeft als belangrijkste uitgangspunten het bevorderen van een solide financieringswijze met als doel het voorkomen van grote fluctuaties in de rentelasten, het bevorderen van transparantie en de kredietwaardigheid, alsmede het beheersen van renterisico’s. De paragraaf in de begroting geeft voor het komende jaar en het meerjarig perspectief een weergave van de beleidsvoornemens en de uitwerking van de Nota Treasurybeleid Nissewaard. In de financieringsparagraaf van het jaarverslag komen de resultaten van de uitvoering, alsmede de verantwoording daarover tot uitdrukking. De paragraaf beschrijft ook de economische ontwikkelingen in de wereld en het eurogebied en gaat in op de ontwikkelingen op de financiële markten. Deze ontwikkelingen hebben invloed op de financieringsfunctie.

De Nederlandse economie groeide in 2024 met 1,0 procent. Dat is meer dan in 2023, toen de economie nauwelijks groeide. De groei was hetzelfde als in de Europese Unie. In het eerste kwartaal van 2024 daalde het bruto binnenlands product, om daarna drie kwartalen op rij te groeien. Net als in 2023 droeg de consumptie door de overheid het meest bij aan de groei. 

De arbeidsmarkt bleef ook in 2024 krap. De cao-lonen stegen in 2024 met 6,6 procent. Dat was de hoogste loonstijging in ruim veertig jaar. De inflatie was met 3,3 procent weliswaar lager dan in 2023, maar nam in de tweede helft van 2024 weer toe tot 4,1 procent in december. De werkloosheid bedroeg 3,7% van de beroepsbevolking (2023 was dit 3,6%).

Het landelijk verwachte EMU-saldo voor 2025 bedraagt -/- 2,8% van het BBP. Dit is een verslechtering van 1,7% ten opzichte van 2024.  De overheidsschuld in verhouding tot het bbp komt in 2025 naar verwachting uit op 46,6%.

De laatste maanden zie we een voorzichtige en lichte daling van de rentepercentages op de geld- en kapitaalmarkt

De investeringen en uitgaven van de gemeente worden gefinancierd door het aantrekken van langlopende vaste geldleningen. In overeenstemming met de geldende theorie dat een overheid door een financiering in de behoefte van de inwoners kan voorzien, terwijl door de rentelasten de kosten van het gebruik ook door de huidige gebruikers wordt gedragen. Dit principe is door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten beschreven in de handreiking Houdbare Gemeentefinanciën.

De financieringsmogelijkheid is wettelijk beperkt om de kredietwaardigheid en betrouwbaarheid van overheid als crediteur te waarborgen.
De belangrijkste criteria hierbij zijn de kasgeldlimiet voor de verhouding tussen korte en langlopende leningen en de rente risiconorm om de aflossingsverplichting niet te concentreren in een boekjaar.

In het algemeen kan worden gesteld dat bij financiering van eigen behoefte er een zekere keuzevrijheid voor de gemeente is. In het geval van eigen financiering worden de volgende criteria gehanteerd:

• de financiering is flexibel;
• de financiering moet tegen de laagste kosten geschieden;
• de risico’s verbonden aan de financiering moeten beheersbaar zijn en passen binnen de Wet Fido;
• er wordt rekening gehouden met de kasgeldlimiet en de renterisiconorm;

De financieringspositie van de gemeente wordt in belangrijke mate bepaald door de grondexploitatie en het investeringsvolume.

De opgenomen leningenportefeuille bedraagt per 31 december 2024 € 209,2 mln (verwachting was 199,2 mln). De omvang van de uitgezette leningenportefeuille bedraagt per 31 december 2024 € 28,6 mln (verwachting was 29,2 mln).

De kasgeldlimiet wordt genoemd in de uitvoeringsregeling van de wet Fido (Financiering decentrale overheden). Deze limiet stelt een grens aan de korte financiering die gemeenten hanteren voor de financiering van lopende uitgaven om tijdelijke liquiditeitstekorten op te vangen.
Een gemeente mag slechts een beperkt deel van de begroting met kort geld financieren. Een langere vastlegging van de geleende middelen zorgt voor een beter voorspelbare rentelast. 
De bovengrens is gesteld op een bedrag ter grootte van een percentage (8,5%) van het totaal van de jaarbegroting van de gemeente, met een minimum van € 300.000.

In het overzicht hieronder wordt de kasgeldlimiet in 2024 in beeld gebracht.

Conclusie is dat we in alle kwartalen van 2024 hebben voldaan aan de wet.

De Wet Fido geeft aan dat de kasgeldlimiet niet mag worden overschreden. Indien een overschrijding voor het derde achtereenvolgende kwartaal geschiedt, dan dient de toezichthouder daarvan middels een rapportage op de hoogte te worden gebracht en dient een plan te worden overgelegd waarin is vermeld hoe de gemeente binnen de kasgeldlimiet blijft.

Gemeenten lopen renterisico’s als de rente van de vaste schulden wordt aangepast als gevolg van herfinanciering. Het is van belang dat de leningenportefeuille met een zekere meerjarige spreiding van de herfinanciering is opgebouwd. Hierdoor wordt het renterisico beperkt en kunnen grote fluctuaties in de rentelasten worden vermeden. De renterisiconorm biedt het kader om renterisico’s binnen de leningenportefeuille te beperken. De norm is een bedrag ter grootte van een percentage (20%) van het totaal van de jaarbegroting van de gemeente, met een minimum van € 2.500.000.

Hieronder is een staat opgenomen, waarin de renteherzieningen en de aflossingen in beeld worden gebracht. De renterisiconorm wordt niet overschreden. 

Als gevolg van de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden moeten gemeenten hun overtollige middelen dagelijks afstorten in de rekening courant die aangehouden wordt bij het Agentschap van de Generale Thesaurie van het ministerie van Financiën. Aanwending van de middelen is slechts toegestaan ten behoeve van de publieke taak. Ten behoeve van het afstorten geldt een drempelbedrag, waardoor het bankrekeningsaldo door de afroming niet op € 0 uitkomt. De drempel bedraagt 2 procent van het begrotingstotaal met een minimum van € 250.000. De drempel voor de gemeente Nissewaard bedraagt € 7.423.760.

In 2018 is de Nota rentebeleid Nissewaard vastgesteld door de gemeenteraad. In deze nota wordt onder andere beschreven hoe om te gaan met het renteresultaat. Dit resultaat wordt veroorzaakt doordat in de financieringsbehoefte tegen een hoger of lager rentepercentage wordt voorzien dan het rentepercentage dat aan de gemeentelijke activiteiten wordt toegerekend. Er wordt gestreefd naar een zo gering mogelijk renteresultaat. Dit is ook het uitgangspunt van de meest recente Notitie rente van de Commissie BBV (oktober 2023) dat de verslaggevingsregels voor gemeenten voorschrijft.

De aan de activa toegerekende rente bedraagt voor grondexploitaties in 2024 1,19% (2023: 1,02%) en voor overige activa 1,0% (2023: 1,0%).

In de jaarrekening wordt het resultaat verantwoord op basis van werkelijke uitgaven en inkomsten, rekening houdend met nog te betalen en nog te ontvangen rente.