Onderhoud kapitaalgoederen
Inleiding
De gemeente Nissewaard heeft ruim 100 km2 openbare ruimte in beheer. In die ruimte vindt een groot aantal activiteiten plaats zoals wonen, werken en recreëren. Daarnaast beschikt de gemeente Nissewaard over 247 accommodaties (peildatum 01-07-2024) in de openbare ruimte. Al deze kapitaalgoederen dienen te worden onderhouden en aan het einde van hun levensduur te worden vervangen. Gelet op de duurzaamheid (leeftijd en technische staat) van de kapitaalgoederen is continue budgettaire bewaking van middelen noodzakelijk.
Deze paragraaf, in combinatie met de onderliggende beleids- , onderhouds- en beheerplannen, geeft inzicht in de stand van onderhoud van de kapitaalgoederen.
Beschrijving kapitaalgoederen
In 2024 gaat het om de volgende kapitaalgoederen:
| Kapitaalgoed | Aantal | Gebruiksgroep |
|---|---|---|
| Accommodaties | 53 | Onderwijs |
| 27 | Binnensport | |
| 37 | Buitensport | |
| 15 | Sociaal culturele objecten | |
| 48 | Bijzondere objecten | |
| 39 | Bedrijfsruimten/commercieel Vastgoed | |
| 12 | Parkeervoorzieningen | |
| 16 | Werkgebouwen | |
| 247 | Totaal | |
| Riolering | 452 km | Vrijverval riolering |
| 80 km | Persleiding en drukriolering | |
| 462 | Gemalen en pompunits | |
| Wegen | 3.199.858 m2 | Elementenverharding |
| 846.147 m2 | Gesloten verharding | |
| Civieltechnische kunstwerken | 261 | Bruggen |
| 4 | Tunnels | |
| 4 | Viaducten | |
| 125 | Keermuren / Kademuren | |
| 26 | Steigers | |
| 133 | Trappen | |
| 114 | Overig | |
| Openbare verlichting | 17.301 | Lichtmasten |
| 17.885 | Armaturen | |
| Water | 163 km | Watergangen |
| 550 | Duikers | |
| 71 | Stuwen | |
| 20 | Fonteinen | |
| 103 km | Beschoeiing | |
| Groen | 3.468.211 m2 | Gazon en beplanting |
| 34.888 | Bomen | |
| Spelen | 248 | Speelplaatsen |
| 1.118 | Speelvoorzieningen | |
| 612 | Valdempende ondergronden | |
| Verkeer | 19 | Verkeersregelinstallaties |
Algemeen beleidskader
Voor het opstellen van de beleids- , meerjaren onderhouds-, en beheerplannen wordt het kader gevormd door de volgende regelgeving:
- Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) gemeenten
- De Financiële verordening gemeente Nissewaard, 2023
- De Nota Activabeleid, 2021
Specifieke beleidsplannen en uitvoeringsprogramma’s
- Kadernota Accommodatiebeleid, 2013
- Uitvoeringsprogramma II Accommodaties 2014-2018
- Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR), 2014
Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar het programma Schoon, Heel en Veilig.
Voor de accommodaties wordt gebruik gemaakt van meerjaren onderhoudsplannen. Voor het beheer van de openbare ruimte is in 2014 is gestart met het actualiseren van beheerplannen voor de gemeente Nissewaard.
In onderstaand overzicht wordt weergegeven wat de stand van zaken is met betrekking tot de meerjaren onderhoudsplannen en de actualisatie van de beheerplannen.
Overzicht beleids-, meerjaren onderhouds- en beheerplannen begrotingsjaar 2024:
| Meerjaren onderhoudsplannen/ Beheerplannen | Jaartal vaststelling | Jaartal actualisatie | Financiële vertaling in begroting | Achterstallig onderhoud |
|---|---|---|---|---|
| Accommodaties | 2024 | Jaarlijks | Ja | Nee |
| Riolering & Stedelijk water | 2020 | 2025 | Ja | Nee |
| Wegen | 2021* | 2025 | Ja | Nee |
| Civieltechnische kunstwerken | 2021* | 2025 | Ja | Nee |
| Openbare verlichting | 2021* | 2025 | Ja | Nee |
| Spelen | 2016 | 2025 | Ja | Nee |
| Groen | 2018 | 2025 | Ja | Nee |
| Verkeer (VRI) | 2021* | 2025 | Ja | Nee |
Accomodaties
Het betreft hier het in stand houden, beheren en exploiteren en vervangen van het gemeentelijke vastgoed. De onderhoudsbehoefte komt met name voort uit dat de accommodatie portefeuille een opbouw laat zien dat 75% van de objecten inmiddels over de helft van de economische levensduur zijn. Grote onderhoudskosten (buitenste schil) komen tussen 20-30 jaar. Daarnaast zijn er de afgelopen 10 jaar een significant aantal (grote) objecten bijgekomen, zoals Boekenberg, Stoep en de gebouwen van Voorne Putten Werkt en objecten uit voormalig Bernisse, hetgeen heeft gezorgd voor een toename van het totaal +/- 15% (40.000 m2 BVO terrein en opstal). De genoemde objecten hebben (naast de omvang) vanuit hun aard een bijzondere onderhoudsbehoefte. Ook zijn deze periode een drietal parkeergarages toegevoegd, die nu zichtbaar hun beslag gaan leggen op de onderhoudsuitgaven.
De uitvoering van het onderhoud wordt afgestemd conform de huidige onderhoudskwaliteit zoals gehanteerd in de meerjaren onderhoudsbegroting (MJOB).
Onderwijsaccommodaties
De gemeente Nissewaard heeft binnen de gemeentegrenzen 53 onderwijsgebouwen. Hiervan zijn er vijf in eigendom van de gemeente. Bij deze vijf scholen voert de gemeente het onderhoud uit, bij de overige scholen is dit de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur.
Onderhoud kapitaalgoederen accommodaties
Onderhoud kapitaalgoederen wordt binnen deze paragraaf gesplitst in vier componenten:
- Onderhoud kapitaalgoed opstallen
- Investeringen
- Sportterreinen
- Parkeerinstallatie
1. Onderhoud kapitaalgoed opstallen
Op basis van de geactualiseerde meerjaren onderhoudsbegroting is het benodigde onderhoudsbudget voor 2024 begroot op € 6.448K met een geraamde onttrekking uit de onderhoudsreserve met een bedrag van € 136K. In 2024 is 93% van dit budget gerealiseerd met een bedrag van € 5.981K. De onderschrijding (11%) wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door planmatige onderhoudswerkzaamheden.
De onderschrijdingwordt hoofdzakelijk veroorzaakt, doordat de volgende planmatige onderhoudswerkzaamheden zijn doorgeschoven of zijn komen te vervallen:
- Verschillende dak renovaties van o.a. het stadhuis hebben een doorloop in jaar 2025.
- Een aantal projecten zijn lager uitgevallen zoals de vervanging van de riolering van het object Laanweg 3.
- Het project schilderwerken en W-installaties hebben een doorloop in het jaar 2025.
- De onderhoudsprojecten aan het Rivierabad en M.A. de Ruijterstraat zijn in afrondende fase en hebben een financiële doorloop in 2025.
Per 1 januari 2024 heeft de reserve onderhoud een omvang van € 2.468K. Met de financiële jaarafsluiting boekjaar 2024 zal naar aanleiding van de gemaakte onderhoudskosten een dotatie aan de reserve onderhoud plaatsvinden van € 333K.
In de onderstaande tabel wordt het budget en realisatie per onderhoudssoort weergeven.
(Bedragen x € 1.000,-)
| Omschrijving | Budget | Realisatie | Ruimte |
|---|---|---|---|
| Correctief onderhoud | 1.038 | 1.071 | -32 |
| Onderhoud overig | 293 | 293 | 0 |
| Planmatig onderhoud | 4.254 | 3.765 | 489 |
| Preventief onderhoud | 863 | 853 | 10 |
| Reserve mutatie onderhoud | -136 | 333 | -469 |
| Subsidie (SPUK) / Doorbelasting | -402 | -404 | 2 |
| Eindtotaal | 5.910 | 5.910 | 0 |
2. Investeringen
- De hier weergegeven bedragen zijn inclusief niet verrekenbare BTW conform de budgetten in het financiële pakket CODA. Voor de niet verrekenbare BTW, in verband met het Sportbesluit, wordt separaat subsidie aangevraagd door team Financiën.
- De benodigde budgetten ten aanzien van preventief – en correctief onderhoud zijn bepaald aan de hand van realisatiecijfers van de afgelopen jaren in de begroting en de meerjaren onderhoudsbegrotingen.
- De benodigde budgetten ten aanzien van planmatig onderhoud worden jaarlijks bepaald aan de hand inspecties en de meerjaren onderhoudsbegrotingen, welke op basis van de inspecties twee jaarlijks worden geactualiseerd.
- Bij een onderschrijding van het jaarlijkse beschikbare onderhoudsbudget in de gemeentelijke financiële begroting wordt het overschot van dat jaar gestort in de reserve onderhoud. Bij een overschrijding van het jaarlijkse beschikbare onderhoudsbudget in de gemeentelijke financiële begroting wordt het tekort van dat jaar onttrokken uit de reserve onderhoud. Aan deze systematiek liggen meerjaren onderhoudsplannen op pand niveau ten grondslag, zodat het risico op overuitputting van de reserve onderhoud jaarlijks geactualiseerd, gemonitord en zonodig bijgestuurd kan worden.
Er is minder besteed aan onderhoud dan geraamd. Dit betekent dat een deel van het onderhoud doorschuift naar volgende begrotingsjaren. De lagere besteding ziet met name toe op het planmatig onderhoud. De raming is gebaseerd op de meerjarenonderhoudsplannen, gedurende het jaar wordt op basis van de feitelijke situatie beoordeeld of het onderhoud daadwerkelijk nodig is.
2. Investeringen
In 2024 zijn een aantal investeringsprojecten uitgevoerd, welke zijn weergegeven in onderstaande tabel:
(Bedragen X € 1.000,-)
| Project | Type investering | Budget | Realisatie | Status |
|---|---|---|---|---|
| Meldkamer parkeren | Inventaris | 52 | 0 | Doorlopend |
| Ledverlichting garages | Verduurzaming | 273 | 0 | Doorlopend |
| Prisborden | Parkeerborden | 20 | 11 | Afgerond |
| Rivierabad | Verduurzaming | 1.598 | 0 | Doorlopend |
| Sportaccommodaties | Verduurzaming | 15 | 20 | Afgerond |
| M.A. de Ruijterstraat | Verduurzaming | 630 | 636 | Afgerond |
| Brede school Zuidland | Verduurzaming | 177 | 143 | Afgerond |
| Werkgebouw B stadhuis | Renovatie | 1.439 | 72 | Doorlopend |
| KVOS | Renovatie toplaag | 170 | 176 | Afgerond |
| Handbal Olympia | Renovatie toplaag | 120 | 114 | Afgerond |
| Padelbanen | Aanleg | 22 | 6 | Afgerond |
| Totaal | 4.516 | 1.115 |
Er is minder besteed aan de investeringsprojecten dan geraamd. Deze investeringen lopen door in 2025 en zullen alsnog worden uitgevoerd. Daarnaast is een aantal investeringsprojecten wel afgerond maar voor een lager bedrag dan was opgenomen in de raming.
3. Sportterreinen
Voor het totale reguliere onderhoud aan sportterreinen is in 2024 een budget beschikbaar van € 497K. De gerealiseerde kosten aan het onderhoud sportterreinen zijn € 527K en hiermee is sprake van een minimale overschrijding (6%).
4. Onderhoud kapitaalgoed parkeerinstallaties
Voor het totale onderhoud aan de parkeerinstallaties is in 2024 een budget beschikbaar van € 212K. De gerealiseerde kosten aan het onderhoud parkeerinstallaties zijn € 244K. De oorzaak van de overschrijding is te wijten aan een doorloop van onderhoudskosten 2023 in boekjaar 2024.
Openbare ruimte
Naast accommodaties bestaat de openbare ruimte uit een aantal kapitaalgoederen die erg belangrijk zijn voor het welzijnsgevoel van de inwoners.
Wettelijk kader
Er bestaat geen specifieke wet die bepaalt hoe de openbare ruimte moet worden beheerd. Wel bestaat er een ‘zorgplicht’ per beheerdiscipline en heeft de gemeente met wet- en regelgeving te maken vanuit het rijk en de provincie. De ‘zorgplicht’ is vastgesteld in het Burgerlijk Wetboek en stelt eisen aan technische veiligheid. De wet regelt in algemene zin wanneer een rechtspersoon aansprakelijk gesteld kan worden voor schade. Voor de openbare ruimte betekent dit dat de gemeente moet kunnen aantonen regelmatig onderhoud te plegen en de technische staat van objecten inspecteert, zodat de veiligheid in de openbare ruimte gehandhaafd blijft. Als de gemeente dit niet of in onvoldoende mate doet kan zij aansprakelijk gesteld worden voor nalatigheid, hiervan is geen sprake geweest in 2024. In wettelijke bepalingen worden geen eisen gesteld aan de beeldkwaliteit van een gebied.
Specifiek beleidskader
In 2014 is gestart met het opstellen van beleids- en beheerplannen voor de gemeente Nissewaard. De kaders voor het opstellen van beleids- en beheerplannen is vastgelegd in het door de raden van Bernisse en Spijkenisse in oktober 2014 vastgesteld Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR).
In het volgende schema wordt per kapitaalgoed het kader weergegeven welke in het IBOR is vastgesteld. Daarnaast is weergegeven welke middelen in 2024 zijn besteed aan het dagelijks, groot onderhoud en (vervangings)investeringen van het desbetreffende kapitaalgoed. In deze middelen zijn ook de kapitaallasten meegenomen van eerdere (vervangings)investeringen.
De vervangingsinvesteringen voor riolering worden op basis van het gemeentelijke watertakenplan (WTP) beschikbaar gesteld. Voor de overige kapitaalgoederen is in 2020 een integraal uitvoeringsplan opgesteld waarbij de benodigde (vervangings)investeringen zijn opgenomen in het meerjaren investeringsschema van de begroting 2024-2027.
(bedragen x € 1.000)
| Kapitaalgoed | Beleidskader IBOR | Begroting 2024 | Realisatie 2024 |
|---|---|---|---|
| Riolering | Voldoen aan de zorgplicht welke is vastgelegd in de wet Milieubeheer en welke is verankerd in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). | 10.242 | 7.268 |
| Wegen | Aan de gebruikers van de openbare ruimte een kwaliteit van verhardingen aanbieden op niveau B conform de CROW normering. | 36.386 | 18.894 |
| Openbare verlichting | De gemeente dient zorg te dragen voor een goed werkende openbare verlichting zodat de sociale veiligheid, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid daarmee worden gediend. | 2.719 | 1.825 |
| Water | Voldoen aan de wettelijke watertaken. | 3.564 | 2.109 |
| Groen | Het openbaar groen sluit aan op de omgeving en heeft een goed onderhouden uitstraling waarbij gedifferentieerd beheer kan worden toegepast (conform de CROW normen). | 7.243 | 6.362 |
| Spelen | De gemeente wil haar jongere inwoners voldoende uitdagende, afwisselende, duurzame en veilige mogelijkheden bieden om te spelen (veiligheid conform het Warenwetbesluit attractie en speelvoorzieningen). | 1.588 | 1.354 |
| Verkeer | Het in stand houden van de in- en externe bereikbaarheid van de gemeente. Naast bereikbaarheid heeft het bieden van veiligheid prioriteit. | 1.012 | 749 |
| Totaal | 62.754 | 38.561 |
Er is minder besteed dan waar in de begroting rekening mee was gehouden. De niet bestede bedragen worden via de reserve overgeheveld en in volgende begrotingsjaren ingezet.